Ποιοί παράγοντες προκαλούν καρκίνο;


Καθημερινά οι πολίτες βομβαρδίζονται από αμφίβολης αξιοπιστίας και σοβαρότητας ειδήσεις, οι οποίες αναφέρονται σε διάφορους παράγοντες που υποτίθεται ότι προκαλούν καρκίνο. Ποιοι, όμως, από αυτούς αναγνωρίζονται ως καρκινογόνοι από τους ειδικούς επιστήμονες;

Οι καρκινογόνοι παράγοντες διακρίνονται στους ατομικούς, οι οποίοι μπορούν να αποφευχθούν διότι σχετίζονται με τις καθημερινές συνήθειες και τον τρόπο ζωής των ανθρώπων, στους περιβαλλοντικούς, στους οποίους εκτίθεται κάποιο άτομο χωρίς να το γνωρίζει, ή χωρίς να μπορεί να το αποφύγει και στους, μέχρι σήμερα, αναπόδεικτους.

Κάπνισμα
Σήμερα είναι αδιαμφισβήτητο το γεγονός ότι κάθε τσιγάρο που καίγεται απελευθερώνει εκατοντάδες τοξικές ουσίες, όπως μονοξείδιο του άνθρακα, πολώνιο, βενζόλιο, φορμαλδεΰδη, αρσενικό και κυάνιο. Από τις παραπάνω ουσίες έχει αποδειχθεί επιστημονικά σήμερα ότι 100 τουλάχιστον μπορούν να προκαλέσουν καρκίνο στον άνθρωπο.

Η κατανάλωση προϊόντων καπνού έχει αποδειχτεί από μακροχρόνιες μελέτες ότι αυξάνει κατακόρυφα τον κίνδυνο προσβολής όχι μόνο από καρκίνο του πνεύμονα, αλλά και από καρκίνο του στόματος, των χειλιών, του λάρυγγα, του οισοφάγου, της ρινικής κοιλότητας, της ουροδόχου κύστης, του παγκρέατος, του παχέος εντέρου, του στομάχου, του ήπατος, ακόμη και του αίματος (λευχαιμίες). Έχει αποδειχτεί, επίσης, ότι ακόμη και το παθητικό κάπνισμα αυξάνει την πιθανότητα προσβολής από καρκίνο, κυρίως των πνευμόνων.

Σεξουαλική-Αναπαραγωγική ζωή
Οι σεξουαλικές συνήθειες ενός ατόμου σχετίζονται, σε ορισμένες περιπτώσεις, με αυξημένη συχνότητα εμφάνισης καρκίνου. Η συχνή εναλλαγή ερωτικών συντρόφων αυξάνει την πιθανότητα μετάδοσης συγκεκριμένων ιών, οι οποίοι σχετίζονται με καρκίνους του τραχήλου της μήτρας και του υπόλοιπου γεννητικού συστήματος, ενώ σημαντική φαίνεται να είναι σε ορισμένες περιπτώσεις και η ηλικία έναρξης των σεξουαλικών επαφών στις γυναίκες. Η συχνότητα του καρκίνου του ενδομητρίου και του μαστού σχετίζεται με το χρόνο έναρξης της έμμηνης ρύσης, αλλά και της εμμηνόπαυσης, τη λήψη οιστρογόνων φαρμάκων και την αυξημένη κατανάλωση λίπους. Επίσης, η γέννηση παιδιών μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο προσβολής από καρκίνο του μαστού, της μήτρας και των ωοθηκών.

Υπερβολική κατανάλωση οινοπνεύματος
Η κατανάλωση μεγάλων ποσοτήτων οινοπνεύματος σχετίζεται με ανάπτυξη καρκίνου στο στόμα, το λάρυγγα, το φάρυγγα, τον οισοφάγο και το ήπαρ. Εάν το άτομο που καταναλώνει μεγάλες ποσότητες οινοπνεύματος είναι ταυτόχρονα και καπνιστής, ο κίνδυνος προσβολής από τους παραπάνω τύπους καρκίνου αυξάνεται δραματικά.

Διατροφή
Η κατάχρηση στην κατανάλωση κόκκινου κρέατος, αλατιού, αλλά και τροφίμων που συντηρούνται με αλάτι, αυξάνει την πιθανότητα νόσησης από καρκίνο του παχέος εντέρου και του στομάχου. Επίσης, σήμερα πιστεύεται ότι η διατροφή που είναι πλούσια σε φρούτα και λαχανικά, μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο προσβολής από καρκίνο του στομάχου, του παχέος εντέρου και του οισοφάγου.

Παχυσαρκία
Η παχυσαρκία είναι, μετά το κάπνισμα, ο δεύτερος πιο προβλέψιμος παράγοντας κινδύνου για ανάπτυξη καρκίνου σε σημεία όπως το ενδομήτριο, το παχύ έντερο, ο οισοφάγος και οι νεφροί. Επίσης, φαίνεται να υπάρχει σημαντική συσχέτιση μεταξύ παχυσαρκίας και καρκίνου του μαστού σε ηλικιωμένες γυναίκες.

Μειωμένη φυσική δραστηριότητα
Η μειωμένη φυσική δραστηριότητα (έλλειψη κίνησης ή γυμναστικής) αυξάνει τον κίνδυνο προσβολής από καρκίνο του παχέος εντέρου, των νεφρών, του ενδομητρίου, του οισοφάγου και του μαστού σε γυναίκες μετά την εμμηνόπαυση.

Υπεριώδης ακτινοβολία
Οι υπεριώδεις ακτίνες που προέρχονται είτε από τον ήλιο, είτε από τις λάμπες τεχνητού μαυρίσματος, μπορούν να προκαλέσουν ποικιλία καρκίνων του δέρματος, με κυριότερο το μελάνωμα. Η εξάπλωσή τους, κυρίως λόγω της αραίωσης του προστατευτικού στρώματος του όζοντος της ατμόσφαιρας, είναι τόσο μεγάλη, ώστε τα περιστατικά σχεδόν διπλασιάζονται κάθε δεκαετία.

Λήψη ορμονών
Η παρατεταμένη και ανεξέλεγκτη χορήγηση ορμονών για τη θεραπεία κάποιου νοσήματος ή και για επίτευξη αντισύλληψης, αυξάνει τον κίνδυνο προσβολής από ορισμένες μορφές καρκίνου, όπως είναι ο καρκίνος του ενδομητρίου.

Παράσιτα - Βακτηρίδια - Ιοί
Η μόλυνση από ορισμένα τροπικά παράσιτα έχει παρατηρηθεί ότι σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο προσβολής από ορισμένες μορφές κακοηθειών, όπως είναι οι καρκίνοι της ουροδόχου κύστης και του χοληδόχου πόρου. Όσον αφορά σε άλλους ιούς, έχει βρεθεί σημαντική συσχέτιση μεταξύ φορέων της ηπατίτιδας Β (ΗΒV) και C (HCV) με τον καρκίνο του ήπατος, του ιού παπιλλόμα (HPV) με τον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας, τοu ιoύ Epstein-Barr (EBV) με ορισμένα λεμφώματα, του ερπετοϊού 8 (HHV-8) με το σάρκωμα Kaposi και των ιών HTLV I και ΙΙ με ορισμένες λευχαιμίες. Επίσης, η παρουσία συγκεκριμένων βακτηριδίων μπορεί να αυξήσει την πιθανότητα προσβολής από κακοήθεις όγκους, όπως είναι το Helicobacter pylori στο λέμφωμα του στομάχου.
Πρέπει να διευκρινιστεί ότι η μόλυνση από παράσιτα ή ιούς δεν είναι ικανή από μόνη της να προκαλέσει καρκίνο στον άνθρωπο. Αν, όμως, το γεγονός αυτό συνδυαστεί και με άλλους παράγοντες, όπως είναι οι αλλαγές στη δομή του γενετικού υλικού (μεταλλάξεις), τότε είναι δυνατό να ενεργοποιηθεί η διαδικασία της καρκινογένεσης.

Επίλογος
Ο καρκίνος αναμφίβολα είναι μια πολύ δύσκολη ασθένεια, η οποία συνοδεύεται από πλήθος σοβαρών προβλημάτων. Ο απλός, πάντως, άνθρωπος δεν είναι εντελώς απροστάτευτος, αφού, γνωρίζοντας με ακρίβεια τους επιβαρυντικούς παράγοντες που περνάνε από τα χέρια του, μπορεί να σπάσει τις αλυσίδες που τον φυλακίζουν σε βλαβερές συνήθειες και καταστάσεις και να επιδιώξει να προστατεύσει ή ακόμη και να σώσει μια ζωή, τη δική του ζωή.
Πηγή: Γιάννης Στεφανογιάννης © ''Χανιώτικα Νέα'', 18-11-2006

0 Σχόλια - Παρατηρήσεις:

Δημοσίευση σχολίου

Join The Team

top