H ανάπτυξη του καρκίνου στον οργανισμό


‘’Καρκίνος’’ είναι μια λέξη που αντιπροσωπεύει περισσότερους από διακόσιους διαφορετικούς τύπους νόσου, οι οποίοι είναι δυνατό να προσβάλλουν σχεδόν οποιοδήποτε μέρος του σώματος. Ο όρος αναφέρεται στην υπερβολική, χωρίς προγραμματισμό, ανάπτυξη κυττάρων του οργανισμού, που ήταν φυσιολογικά μέχρι τη στιγμή της έναρξης της διαδικασίας καρκινογένεσης.

Πώς ξεκινά η καρκινογένεση;

Σήμερα πιστεύεται ότι οι περισσότεροι καρκίνοι ξεκινούν από την απώλεια ελέγχου ενός και μόνο, πιθανότατα, κυττάρου. Το κύτταρο αυτό πολλαπλασιάζεται και δίνει μια ομάδα καρκινικών κυττάρων, των οποίων η αύξηση δεν ελέγχεται και η ισορροπία μεταξύ κυτταρικής διαίρεσης και φυσιολογικού θανάτου έχει διαταραχθεί. Ανάλογα με τον τύπο των καρκινικών κυττάρων, σε μερικές εβδομάδες, μήνες ή και χρόνια, σχηματίζεται μια μεγάλη κυτταρική μάζα που είναι ικανή να προκαλέσει σημαντικά προβλήματα στον οργανισμό.



Πώς δημιουργούνται οι όγκοι;
Ο οργανισμός του ανθρώπου οικοδομείται από εκατομμύρια κύτταρα, που διαιρούνται και αναπαράγονται με απόλυτα καθορισμένο τρόπο, ώστε να διατηρηθεί η ομαλή λειτουργία του οργανισμού. Αυτή η αυστηρά ελεγχόμενη διαδικασία μας βοηθά να διατηρηθούμε υγιείς. Όταν τα κύτταρα συνεχίζουν να διαιρούνται και να αναπαράγονται ανεξέλεγκτα, χωρίς προγραμματισμό, ακόμη και όταν δεν τα χρειάζεται ο οργανισμός, τότε σχηματίζεται μια μάζα ανώμαλου ιστού, που ονομάζεται όγκος.

Πώς διακρίνονται οι όγκοι;
Η διάκριση που γίνεται είναι η εξής:
- όγκος : ανώμαλη ανάπτυξη κυττάρων = νεόπλασμα = καλοήθης ή κακοήθης
- καλοήθης όγκος : όχι καρκίνος
- κακοήθης όγκος : καρκίνος

Ποια είναι τα χαρακτηριστικά των καλοηθών όγκων;
Οι καλοήθεις όγκοι έχουν βραδεία ανάπτυξη και δεν θεωρούνται ότι είναι ‘’καρκίνος’’. Συνήθως μπορούν να απομακρυνθούν και στις περισσότερες περιπτώσεις δεν επανεμφανίζονται. Το σημαντικότερο χαρακτηριστικό των κυττάρων των καλοηθών όγκων είναι ότι δεν εξαπλώνονται σε άλλα σημεία του σώματος. Οι όγκοι αυτοί σπάνια βλάπτουν σοβαρά την υγεία ή απειλούν την ανθρώπινη ζωή, ενδέχεται όμως να προκαλέσουν προβλήματα όταν αναπτυχθούν δίπλα σε όργανα με σημαντικές ζωτικές λειτουργίες. Από καθαρά ιατρική σκοπιά, δεν πρέπει να χρησιμοποιείται ο όρος ‘’καλοήθης καρκίνος’’. Όταν οι γιατροί χρησιμοποιούν τον όρο ‘’καρκίνος’’, αναφέρονται κατά κανόνα στους κακοήθεις όγκους.

Τα καρκινικά κύτταρα μπορούν να προσβάλλουν γειτονικούς ιστούς;
Τα καρκινικά κύτταρα συχνά έχουν τη δυνατότητα να διεισδύουν και να βλάπτουν γειτονικούς ιστούς και όργανα. Επίσης, τα καρκινικά κύτταρα μπορούν να μετακινηθούν από το σημείο που εντοπίζεται ο κακοήθης όγκος και να μπουν στην κυκλοφορία του αίματος ή το λεμφικό σύστημα. Με αυτόν τον τρόπο ο καρκίνος μετακινείται και επεκτείνεται σε διάφορα σημεία του σώματος. Αν ένας κακοήθης όγκος δεν ελεγχθεί, τελικά μπορεί να επηρεάσει τις φυσιολογικές λειτουργίες του σώματος (αναπνοή, πέψη, καρδιακή λειτουργία κλπ) και να οδηγήσει σε ανεπανόρθωτες βλάβες.

Είναι δυνατόν στο ίδιο όργανο ή ιστό να αναπτυχθούν περισσότερες από μία μορφές καρκίνου;
Η παρουσία περισσότερων από μία μορφών καρκίνου στο ίδιο όργανο ή ιστό δεν είναι σπάνιο φαινόμενο, όπως για παράδειγμα στο δέρμα, όπου απαντάται:
- το βασικοκυτταρικό καρκίνωμα: προσβάλλει τα βαθύτερα στρώματα του δέρματος, αν και εμφανίζεται στην επιφάνειά του
- το επιδερμικό καρκίνωμα: προσβάλλει τα κερατινοκύτταρα που βρίσκονται στην επιφάνεια του σώματος
- το μελάνωμα: προσβάλλει τα μελανοκύτταρα του δέρματος


Γιατί ο οργανισμός δεν μπορεί να αντιμετωπίσει τα καρκινικά κύτταρα;
Το ανοσοποιητικό σύστημα του ανθρώπου αναγνωρίζει βακτηρίδια, ιούς ή άλλα σώματα ως ‘’ξένα’’ προς τον οργανισμό και προσπαθεί να τα εξουδετερώσει με τους αμυντικούς μηχανισμούς του. Επειδή, όμως, τα καρκινικά κύτταρα μοιάζουν με τα φυσιολογικά, δεν ενεργοποιούν το ανοσοποιητικό σύστημα και έτσι συνεχίζεται ανεμπόδιστα ο πολλαπλασιασμός και η εξάπλωσή τους.

Ποια είναι η σημασία της ταχύτητας ανάπτυξης των κυττάρων;
Μερικοί καρκίνοι αναπτύσσονται πολύ αργά και δεν προκαλούν προβλήματα στην υγεία του ασθενή για μεγάλο χρονικό διάστημα, ενώ άλλοι αναπτύσσονται ταχύτατα και μπορούν να προκαλέσουν σοβαρές βλάβες στην υγεία, εφόσον δεν εντοπιστούν και δεν αντιμετωπιστούν έγκαιρα.

Πόσο συχνές είναι οι βλάβες στο γενετικό υλικό;
Το γενετικό υλικό (DNA) ενός κυττάρου σε κάποιο φυσιολογικό άτομο είναι δυνατό να υποστεί βλάβη κάθε στιγμή που περνά. Οι βλάβες αυτές, όπως είναι φυσικό, δεν μπορούν να ενεργοποιήσουν από μόνες τους τη διαδικασία καρκινογένεσης, η οποία απαιτεί για την ολοκλήρωσή της συνδυασμό μιας σειράς παραγόντων.

Σε ποια σημεία διαφέρουν τα καρκινικά κύτταρα από τα φυσιολογικά;
Τα καρκινικά κύτταρα διαφέρουν από τα φυσιολογικά σε δύο κύρια σημεία. Το πρώτο είναι ότι πολλαπλασιάζονται με ταχύτατους ρυθμούς χωρίς να ελέγχονται από τους ρυθμιστικούς μηχανισμούς του οργανισμού και το δεύτερο ότι γίνονται ουσιαστικά αθάνατα, αφού δεν υπακούουν στις αυστηρά καθορισμένες βιολογικές διαδικασίες που οδηγούν κάθε κύτταρο σε φυσιολογικό θάνατο. Κάθε τύπος καρκίνου έχει τα δικά του χαρακτηριστικά και τη δική του θεραπευτική αντιμετώπιση.

Πώς παίρνει το όνομά του κάθε τύπος καρκίνου;
Οι περισσότεροι τύποι καρκίνου παίρνουν το όνομά τους από το είδος του ιστού ή του οργάνου στο οποίο αρχικά εντοπίζονται. Όταν ο καρκίνος επεκτείνεται, ο νέος όγκος έχει τον ίδιο τύπο ανώμαλων κυττάρων και το ίδιο όνομα με τον αρχικό καρκίνο. Για παράδειγμα, εάν κύτταρα καρκίνου του πνεύμονα επεκτείνονται με μεταστάσεις στα οστά, τα κύτταρα που ανευρίσκονται στα οστά είναι καρκινικά κύτταρα πνεύμονα. Ο συγκεκριμένος τύπος ονομάζεται μεταστατικός καρκίνος του πνεύμονα και όχι καρκίνος των οστών. Μερικοί όγκοι, επίσης, παίρνουν το όνομα του επιστήμονα που τους ανακάλυψε, όπως είναι ο όγκος Wilms, η νόσος Hodgkin, το σάρκωμα Ewing ή ο όγκος Brenner.

Ποιοι άνθρωποι προσβάλλονται από τον καρκίνο;
Ο καρκίνος είναι δυνατό να προσβάλλει κάθε άνθρωπο, ανεξάρτητα από το φύλο, την εθνικότητα ή την ηλικία του. Είναι γεγονός, πάντως, ότι όσο νωρίτερα εντοπιστεί κάποιος όγκος και ξεκινήσει η θεραπεία του, τόσο περισσότερες πιθανότητες υπάρχουν για επιτυχή αντιμετώπισή του.

Πηγή: Γιάννης Στεφανογιάννης © ''Χανιώτικα Νέα'', 19-8-2006

0 Σχόλια - Παρατηρήσεις:

Δημοσίευση σχολίου

Join The Team

top