Το τεστ πατρότητας είναι μια εργαστηριακή εξέταση που γίνεται για να διαπιστωθεί αν ένας άνδρας είναι ο πατέρας ενός συγκεκριμένου παιδιού. Τον τελευταίο καιρό το θέμα βρίσκεται συχνά στην επικαιρότητα, αφού πολλές ανύπαντρες μητέρες αναζητούν, δίκαια ή άδικα, τον πατέρα του παιδιού τους, συνήθως ανάμεσα σε πλούσιους και διάσημους άνδρες…

Εισαγωγή

Σήμερα, η πιο αξιόπιστη μέθοδος ελέγχου της πατρότητας είναι η ανάλυση DNA, ενώ παλαιότερα χρησιμοποιήθηκαν, με φτωχότερα αποτελέσματα, οι ομάδες αίματος, τα αντιγόνα ιστοσυμβατότητας και ορισμένες πρωτεΐνες ή ένζυμα. Στην εξέταση αυτή καταφεύγει όποιος πατέρας κρίνει ότι το νεογέννητο παιδί δεν του μοιάζει, όποιος έχει αμφιβολίες για την ηθική της συζύγου του, αλλά και όσες ανύπαντρες μητέρες αναζητούν εναγωνίως πατέρα για το τέκνο τους.


Το θεωρητικό υπόβαθρο
Κάθε παιδί που γεννιέται διατηρεί σε όλα τα σωματικά του κύτταρα 46 χρωμοσώματα (23 ζευγάρια), από τα οποία παίρνει τα μισά από κάθε γονέα. Τα χρωμοσώματα αποτελούνται από συμπυκνωμένες αλυσίδες γενετικού υλικού (DNA) και δομούνται από χημικά συστατικά που δίνουν θεωρητικά δισεκατομμύρια συνδυασμούς σωματικών στοιχείων και χαρακτηριστικών. Οι ειδικοί επιστήμονες, μετά από πολλά χρόνια ερευνών, κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι υπάρχουν συνδυασμοί κομματιών DNA που είναι απόλυτα μοναδικοί και χαρακτηριστικοί για κάθε άτομο. Τα κομμάτια αυτά μεταβιβάζονται, σε πολλές περιπτώσεις, αυτούσια από τους γονείς στους απογόνους τους, οπότε εφόσον ανιχνευτούν τόσο στον πιθανό πατέρα, όσο και στο παιδί, τότε επαληθεύεται η πατρότητα. Σε αντίθετη περίπτωση, όταν δηλαδή υπάρχει ασυμφωνία στα εξεταζόμενα τμήματα γενετικού υλικού, σημαίνει ότι ο άνδρας δεν είναι ο βιολογικός πατέρας του παιδιού.

Η λήψη του γενετικού υλικού
Το γενετικό υλικό εξάγεται από κύτταρα που λαμβάνονται από διάφορες πηγές, όπως η συνηθισμένη αιμοληψία από το χέρι, από το εσωτερικό του στόματος μετά από ξύσιμο με ειδική σπάτουλα, καθώς και από οποιοδήποτε βιολογικό υγρό που περιέχει κύτταρα, όπως σάλιο, τρίχες, διάφορες εκκρίσεις, ακόμη και υλικό από μπατονέτες αυτιών, οδοντόβουρτσες κλπ. Στη Γερμανία, μάλιστα, πριν από μερικούς μήνες ένας πατέρας έκανε τεστ DNA στην κόρη του, για την οποία ήδη πλήρωνε διατροφή στην εν διαστάσει σύζυγό του, προσκομίζοντας σε ειδικό εργαστήριο μια τσίχλα που είχε μασήσει το παιδί. Για την ιστορία αναφέρεται ότι το κορίτσι βρέθηκε ότι δεν είναι δικό του, αλλά το δικαστήριο δεν αναγνώρισε το αποτέλεσμα, αφού το τεστ έγινε χωρίς τη συγκατάθεση του παιδιού ή της μητέρας του.

Από την κοιλιά της μάνας…
Το τεστ πατρότητας μπορεί να γίνει ακόμη και πριν γεννηθεί ένα μωρό, μετά τη 11η-12η εβδομάδα της κύησης. Σε αυτήν την περίπτωση λαμβάνεται υλικό είτε με αμνιοκέντηση, είτε από χοριακές λάχνες, που περιέχουν κύτταρα του εμβρύου, των οποίων το DNA εξετάζεται και συγκρίνεται με αυτό του πιθανού πατέρα. Επίσης, λήψη κυττάρων μπορεί να γίνει από το ομφαλοπλακουντιακό αίμα, κατά τη διάρκεια του τοκετού.

Οι εργαστηριακές μέθοδοι
Οι τεχνικές μοριακής βιολογίας που εφαρμόζονται συνήθως για την ταυτοποίηση και τη σύγκριση τμημάτων DNA αναφέρονται συνοπτικά, αφού η εκτενέστερη παρουσίασή τους ξεφεύγει από τα όρια ενός ενημερωτικού άρθρου γενικότερου ενδιαφέροντος. Η διαδικασία ξεκινάει πάντοτε με την εξαγωγή του DNA από το δείγμα, ανεξάρτητα από το σημείο ή τον τρόπο που έχει ληφθεί. Στη συνέχεια οι εφαρμοζόμενες τεχνικές ποικίλλουν και εφαρμόζονται είτε μόνες τους, είτε συνδυαζόμενες μεταξύ τους:
Πολυμορφισμός μήκους περιοριστικού θραύσματος (Restriction Fragment Length Polymorphism - RLFP): με τη βοήθεια ενζύμων, το DNA κόβεται σε μικρά κομμάτια διαφορετικού μεγέθους, ακολουθεί ο διαχωρισμός τους με την επίδραση ηλεκτρικού ρεύματος και τελικά η χαρακτηριστική σειρά των ζητούμενων τμημάτων του γενετικού υλικού αποτυπώνεται σε ειδικό χαρτί, από την επεξεργασία του οποίου προκύπτει συγκριτικά το αποτέλεσμα.
Αλυσιδωτή αντίδραση πολυμεράσης, (Polymerase Chain Reaction - PCR): Η διαδικασία περιλαμβάνει τον πολλαπλασιασμό κατά εκατομμύρια φορές του εξεταζόμενου τμήματος DNA και την επακόλουθη ανίχνευσή του με διάφορους τρόπους, όπως είναι η εμφάνιση κηλίδων σε ειδικές ανιχνευτικές κάρτες.
Πολυμορφισμός μήκους πολλαπλασιασμένου θραύσματος (Amplified Fragment Length Polymorphism - ΑmpFLP): αποτελεί συνδυασμό των παραπάνω μεθόδων. Το τμήμα DNA που εξετάζεται αρχικά πολλαπλασιάζεται και στη συνέχεια ανιχνεύεται μετά από χρώση αργύρου.
Eπαναλαμβανόμενες αλληλουχίες μικροδορυφορικού DNA (Short Tandem RepeatsSTR): είναι η μοριακή ανίχνευση πολλαπλά επαναλαμβανόμενων κομματιών γενετικού υλικού, που δεν μεταγράφονται όπως το υπόλοιπο DNA, τα οποία παρουσιάζουν εξαιρετικά μεγάλη ποικιλομορφία.
Ανάλυση μιτοχονδρίων: είναι μια διαδικασία που ανιχνεύει το γενετικό υλικό των μιτοχονδρίων, δηλαδή των οργανιδίων παραγωγής ενέργειας που βρίσκονται έξω από τον πυρήνα των κυττάρων.
Ανάλυση Υ χρωμοσώματος: περιλαμβάνει εξέταση συγκεκριμένων περιοχών DNA στο χρωμόσωμα Υ, το οποίο φέρουν μόνο οι άνδρες, οπότε μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την αναγνώριση μόνο αρσενικών τέκνων.

Η αξιοπιστία των μεθόδων
Η ακρίβεια και η αξιοπιστία των μοριακών μεθόδων είναι τεράστια, με την προϋπόθεση ότι τα εργαστήρια είναι επιστημονικά εξοπλισμένα και το προσωπικό τους είναι άριστα εκπαιδευμένο. Ενδεικτικά σημειώνεται ότι με τη μέθοδο RFLP που αναφέρθηκε παραπάνω, η πιθανότητα εύρεσης λανθασμένου πατέρα υπολογίζεται περίπου σε 1 στα 100 δισεκατομμύρια. Αν αναλογιστούμε ότι ο πληθυσμός του πλανήτη είναι σήμερα 6,7 δισεκατομμύρια κάτοικοι, εύκολα μπορούμε να καταλάβουμε ότι η απόδειξη της πατρότητας είναι πρακτικά απόλυτη.

Η υποχρέωση για το τεστ
Σε περιπτώσεις που μια μητέρα καταφεύγει στα δικαστήρια για την αναγνώριση ενός παιδιού, ο δικαστής υποχρεώνει τον πιθανό πατέρα να προβεί σε εξέταση DNA, ορίζοντας ειδικό επιστήμονα ως πραγματογνώμονα, ο οποίος θα προβεί στη λήψη των δειγμάτων και θα επιβλέψει τους απαραίτητους εργαστηριακούς ελέγχους. Τις περισσότερες φορές οι δικαστές ζητούν να γίνει το τεστ σε κρατικά νοσοκομεία, ενώ ενδέχεται να μην αναγνωρίσουν το αποτέλεσμα ιδιωτικών κλινικών ή ιατρείων. Αξίζει να σημειωθεί ότι με την απόφαση 3/2005 του Αρείου Πάγου ‘’όταν ο φερόμενος ως πατέρας αρνείται να υποβληθεί σε εξετάσεις που διατάχθηκαν από το δικαστήριο, από την άρνηση εκείνου τεκμαίρεται αμαχήτως ό,τι ευνοϊκό για τον αντίδικο θα περιείχε η έκθεση των ιατρών αν η πραγματογνωμοσύνη που διατάχθηκε γινόταν κανονικά’’. Δηλαδή ο Άρειος Πάγος, ανεξάρτητα από τα αποδεικτικά μέσα που θα προσκομίσει ο πιθανός πατέρας, αν εκείνος δεν δεχθεί να κάνει τον τεστ DNA, τότε αυτοδικαίως θεωρεί ότι το εξεταζόμενο παιδί είναι δικό του.

Το κόστος της εξέτασης
Το κόστος της εξέτασης DNA στη χώρα μας κυμαίνεται περίπου από 400-1.000 ευρώ, ενώ γίνεται όχι μόνο σε εργαστήρια γενετικής της Ελλάδας, αλλά του εξωτερικού, μέσω Διαδικτύου, συχνά με μη πιστοποιημένες τεχνικές, μετά από ταχυδρομική αποστολή των υλικών συλλογής των κυττάρων (συνήθως από το εσωτερικό του στόματος) και πληρωμή με πιστωτική κάρτα.

Υπάρχουν τεστ μητρότητας;
Με αντίστοιχο τρόπο γίνονται και τεστ μητρότητας, αν και είναι σπανιότερα, τα οποία βρίσκουν εφαρμογή σε περιπτώσεις σκόπιμης ‘’αλλαγής’’ μωρών σε μαιευτήρια ή ανεύρεσης παιδιών μετά από πολλά χρόνια απομάκρυνσης από τη μητέρα τους
.
Η έκταση του προβλήματος
Σε μεγάλη έρευνα που έγινε πρόσφατα σε χώρες της Δυτικής Ευρώπης με τη μελέτη χιλιάδων τεστ πατρότητας, απεδείχθη ότι περίπου το 1 στα 25 παιδιά έχει διαφορετικό πατέρα από αυτόν που έχει παντρευτεί η μητέρα τους! Στο Πρωτοδικείο της Αθήνας κατατέθηκαν το 2007 περισσότερες από 1.000 αιτήσεις αναγνώρισης ή προσβολής πατρότητας. Το μεγαλύτερο μέρος από αυτές έγιναν ενώ το ζευγάρι ήταν παντρεμένο, ενώ μόνο το 10% αφορούσε σε παιδιά εκτός γάμου. Στις Ηνωμένες Πολιτείες γίνονται κάθε χρόνο 250-300.000 επίσημα τεστ πατρότητας.

Σκέψεις και προβληματισμοί
Η κοινωνική χρησιμότητα του τεστ πατρότητας τίθεται υπό σοβαρή αμφισβήτηση. Χωρίς αμφιβολία, ακούγεται λογικό μια ανύπαντρη μητέρα ή ένας υποψιασμένος άνδρας να θέλει να μάθει ποιος είναι ο πατέρας ενός παιδιού, ιδίως αν υπάρχει θέμα καταβολής δικαστικής διατροφής για την ανατροφή του. Υπάρχει, όμως, μια μερίδα ψυχολόγων που υποστηρίζει ότι η πρόσβαση σε εξέταση DNA δεν θα πρέπει να είναι τόσο εύκολη, λόγω των πιθανών απρόβλεπτων αντιδράσεων, για παράδειγμα, των συζύγων που θα πληροφορηθούν ξαφνικά ότι το παιδί που αγαπούσαν, μεγάλωναν και χρηματοδοτούσαν δεν είναι δικό τους. Λόγω του μεσογειακού ταμπεραμέντου του λαού μας, δεν είναι απίθανη η βίαιη συμπεριφορά απέναντι στη σύζυγο, αλλά και η άμεση προσφυγή στη λύση του διαζυγίου, με δραματικές συνέπειες στην ψυχολογία, καθώς και στην καθημερινή ζωή του αμφισβητούμενου παιδιού.
Οι μοριακοί δρόμοι για την απόδειξη της πατρότητας είναι πλέον ανοικτοί. Ο τρόπος, όμως, που θα χρησιμοποιηθούν θα πρέπει να χαρακτηρίζεται από σύνεση και αίσθημα ευθύνης, ώστε ακόμη και αν το αποτέλεσμα είναι αντίθετο από τις προσδοκίες, να μη δημιουργήσει μεγαλύτερα προβλήματα από αυτά που κλήθηκε να επιλύσει.





Πηγή: Γιάννης Στεφανογιάννης © ''Χανιώτικα Νέα'', 16-1-2008

18 Σχόλια - Παρατηρήσεις :

Ανώνυμος είπε...

εχω υποβληθει η ιδια σε τεστ γιατι ο πατερασ μου ειναι μεγαλο λαμογιο και με παρατησε στην μανα μου απο την μερα που γεννηθηκα και εξαφανιστηκε κ τωρα το παιζει κινεζοσ

Ανώνυμος είπε...

ποσο καιρο κανοθν να ωγοθν τα αποτελεσματα τοθ τεστ πατροτητασ?

Stefanogiannis είπε...

Αυτό δεν είναι απόλυτο, αλλά εξαρτάται αποκλειστικά από το εργαστήριο που κάνει την εξέταση, το οποίο και θα πρέπει να ρωτήσετε.

Ανώνυμος είπε...

Σε ποια σημεία της ελλάδος υπάρχουνε ργαστήρια για τεστ πατρότητας πριν την γέννηση του παιδιού?

Κρητη γνωρίζει κανεις αν υπάρχει κάποιο τέτοιο εργαστήριο οπου να πραγματοιποιει τεστ πατρότητας πριν απο την γέννηση του μωρου με ασφαλη τρόπο για την υγεια του μωρου φυσικα?

Stefanogiannis είπε...

Στην Κρήτη δεν γνωρίζω αν υπάρχει τέτοιο κέντρο. Στην ΑΘήνα υπάρχουν πάντως αρκετά, που μπορούν να σας ενημερώσουν για τον τρόπο διενέργειας και την ασφάλεια του τεστ.

Ανώνυμος είπε...

"Οι ειδικοί επιστήμονες, μετά από πολλά χρόνια ερευνών, κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι υπάρχουν συνδυασμοί κομματιών DNA που είναι απόλυτα μοναδικοί και χαρακτηριστικοί για κάθε άτομο. Τα κομμάτια αυτά μεταβιβάζονται, σε πολλές περιπτώσεις, αυτούσια από τους γονείς στους απογόνους τους, οπότε εφόσον ανιχνευτούν τόσο στον πιθανό πατέρα, όσο και στο παιδί, τότε επαληθεύεται η πατρότητα."

Dratomai tis eukairias na rotisw to eksh:
Ta genetika "komatia" metaferontai autousia apo goneis se paidia.
Mia pou isws exei sunousiastei me ton patera h ton pappou tou antra ths,h mia gunaika pou exei viastei apo ton patera h ton pappou tou suzigou kai exei teknopoihsei ,anarwtiemai an mporei
na diapistwsei mesw tou dna tin patrotita tou paidiou ths me tis methodous pou perigrafetai sto arthro sas.
-sas euxaristw ek twn proterwn-

Stefanogiannis είπε...

Στις περιπτώσεις που αναφέρετε μπορεί να ελεγθεί η πατρότητα, αρκεί να δώσει αίμα και το παιδί και ο υποψήφιος πατέρας. Αν εννοείτε πιθανή ύπαρξη δυσκολίας διαχωρισμού συζύγου, πατέρα του και παππού του, δεν υπάρχει πρόβλημα με τις σύγχρονες τεχνικές, αφού ο πατέρας μπορεί να βρεθεί εύκολα.

Ανώνυμος είπε...

Ma ta idia komatia dna tou paidiou den yparxoun toso ston pappou oso kai ston patera tou pithanou patera?
Oi eksetaseis ginontai mono me aima i kai me tis ypoloipes gnostes methodous.

Stefanogiannis είπε...

Δεν υπάρχουν τα ίδια κομμάτια, αλλιώς θα ήταν απόλυτα όμοιοι. Καθένας έχει το μισό DNA από τον πατέρα του και το μισό από τη μητέρα του. Οι εξετάσεις γίνονται κυρίως από το αίμα, αλλά σε ειδικές περιπτώσεις μπορεί να γίνουν από σάλιο, τρίχες κ.α.

ARXONTAS είπε...

Έγκυρες 100% πλέον αναλύσεις DNA (τεστ πατρότητας, τεστ συγγένειας), σύμφωνα με τα διεθνή πρότυπα (16 γενετικοί δείχτες) και με απλή δειγματοληψία σάλιου και στην Ελλάδα.
DNAlogy, το πρώτο σύγχρονο, διεθνών προδιαγραφών εργαστήριο ανάλυσης DNA στην Ελλάδα.
www.dnalogy.eu

Ανώνυμος είπε...

ΑΝ Η ΓΥΝΑΙΚΑ ΠΟΥ ΕΙΝΑΙ ΕΓΚΥΟΣ 8ΜΗΝΩΝ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΚΑΝΕΙ ΤΕΣΤ ΠΑΤΡΟΤΗΤΑΣ? ΑΝ ΝΑΙ, ΜΕ ΠΟΙΟ ΤΡΟΠΟ? ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΑ ΑΣΦΑΛΗ.ΕΥΧΑΡΙΣΤΩ ΠΟΛΥ.

Stefanogiannis είπε...

Δυστυχώς δεν είμαι σε θέση να γνωρίζω, λόγω αλλαγής αντικειμένου, αν μπορεί να γίνει τεστ πατρότητας τον 8ο μήνα. Θα μπορούσατε, πάντως, να ρωτήσετε κάποιο κέντρο γενετικής που ασχολείται καθημερινά με αυτά τα θέματα.

Ανώνυμος είπε...

πριν απο 20 χρονια εκανα τεστ πατροτητας με αιμα γιατι ο πατερας μου δεν με αναγνωριζε.το τεστ εγινε δυο(λογω αμφιβολιων του πατερα) φορες και τισ δυο βγηκε θετικο.οι εξετασεισ ειχαν γινει μεσω δικαστηριων και η αποφαση απο τον αρει παγο ειναι αμετακλητη.τωρα που ειμαι ενηλικη ο πατερασ μου με πιεζει για εξεταση dna.θα ηθελα να ξερω ποσο αξιοπιστη ηταν η εξεταση με αιμα τοτε?ευχαριστω.

Stefanogiannis είπε...

Δεν μπορώ να γνωρίζω με ποιά μέθοδο έγινε η απόδειξη πατρότητας (ίσως με ομάδες αίματος;), οπότε δεν μπορώ να πω αν ήταν αξιόπιστη. Οι σύγχρονες μέθοδοι DNA, πάντως, παρουσιάζουν εκπληκτική ακρίβεια που αγγίζει το 100%.

Ανώνυμος είπε...

θα ηθελα τηλεφωνα για εργαστηρια που κανουν ελεχγο πατροτητας κ αν υπαρχουν δημοσιο αντιστοιχο εργαστηριο οι καποιες πληποφοριες για να απευθυνθω για το ζητημα αυτο

Stefanogiannis είπε...

Πληροφορίες μπορείτε να βρείτε εύκολα στο διαδίκτυο για τα σχετικά εργαστήρια, βάζοντας απλά ΄΄τεστ πατρότητας΄΄ στις αναζητήσεις του Google. Για τέτοια εξέταση σε δημόσιο νοσοκομείο δεν γνωρίζω αν γίνεται.

Ανώνυμος είπε...

ΕΧΩ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΜΙΑ ΠΑΝΤΡΕΜΕΜΗ ΓΥΝΑΚΑ, Η ΟΠΟΙΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ ΣΧΕΣΗΣ ΜΑΣ, ΕΜΕΙΝΕ ΕΓΓΥΟΣ ΚΑΙ ΓΕΝΝΗΣΕ. Ο ΑΝΤΡΑΣ ΤΗΣ ΘΕΩΡΕΙ ΟΤΙ ΕΙΝΑΙ ΔΙΚΟ ΤΟΥ ΤΟ ΠΑΙΔΙ, ΕΓΩ ΟΜΩΣ ΠΙΣΤΕΥΩ ΟΤΙ ΕΙΝΑΙ ΔΙΚΟ ΜΟΥ ΤΟ ΠΑΙΔΙ. ΕΧΩ ΔΙΚΑΙΩΜΑ ΝΑ ΖΗΤΗΣΩ ΤΕΣΤ ΠΑΤΡΟΤΗΤΑΣ?

Stefanogiannis είπε...

Αν θέλετε να το αναγνωρίσετε επίσημα, μπορείτε, σε συνεννόηση με το δικηγόρο σας, να ζητήσετε τεστ πατρότητας.

Δημοσίευση σχολίου