Στις σύγχρονες κοινωνίες, η περιποίηση των νυχιών αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της προσωπικής φροντίδας κάθε γυναίκας, αλλά και διαχρονική επιταγή της μόδας. Πόσο, όμως, αυτά τα λαμπερά προϊόντα που χρησιμοποιούνται για καλλωπιστικούς λόγους, είναι ασφαλή για την υγεία μας;

Εισαγωγή

Τα νύχια είναι ανθεκτικές ανατομικές κατασκευές που αποτελούνται κυρίως από τη σκληρή πρωτεΐνη κερατίνη και βρίσκονται στην άκρη των δακτύλων των χεριών και των ποδιών του ανθρώπου, με σκοπό την προστασία των άκρων από τραυματισμούς.

Τα νύχια μεγαλώνουν κατά μέσο όρο 0,01 εκατοστά την ημέρα, που αντιστοιχεί σε 1 εκατοστό κάθε 100 μέρες. Αν και στα χέρια θεωρείται ότι ανανεώνονται πλήρως κάθε 4-6 μήνες και στα πόδια κάθε 12-18 μήνες, η ανάπτυξή τους εξαρτάται και από άλλους παράγοντες, όπως είναι η ηλικία, η κληρονομικότητα, η εποχή του χρόνου και το επίπεδο άσκησης του σώματος.



Η φροντίδα των νυχιών
Υπάρχουν σανσκριτικές επιγραφές που περιγράφουν βαφές νυχιών με χέννα στην Ινδία το 5.000 π.Χ.! Στις μέρες μας, με την αλματώδη πρόοδο και εξάπλωση της χημείας και γενικότερα της τεχνολογίας, υπάρχουν εκατοντάδες διαφορετικά προϊόντα που προορίζονται για τη φροντίδα και τον εξωραϊσμό των νυχιών και ανήκουν στη γενική κατηγορία των καλλυντικών σκευασμάτων. Γενικά, σύμφωνα με οδηγία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τα προϊόντα περιποίησης νυχιών δεν θα πρέπει να περιέχουν δηλητηριώδεις ή άλλες επικίνδυνες ουσίες για την υγεία, οι οποίες μπορούν να προκαλέσουν προβλήματα κατά τη χρήση τους. Παρά το γεγονός αυτό, όμως, σε μερικές περιπτώσεις τα διάφορα βερνίκια νυχιών ενδέχεται να περιέχουν βλαπτικές ενώσεις, που μπορούν να προκαλέσουν από μικρές έως και σοβαρές βλάβες στον οργανισμό των ατόμων που τα χρησιμοποιούν.

Οι υποχρεώσεις των εταιρειών
Οι ετικέτες των καλλυντικών είναι υποχρεωτικό να περιέχουν όλα τα χημικά συστατικά τους, καθώς και τους πιθανούς κινδύνους που εγκυμονούν για την ανθρώπινη υγεία, ακόμη και όταν εφαρμόζονται με ανορθόδοξο τρόπο. Μερικές χημικές ουσίες που υπάρχουν στα βερνίκια νυχιών, μπορούν να προκαλέσουν από απλές τοπικές λοιμώξεις, έως και σοβαρές αλλεργικές αντιδράσεις. Επίσης, εκτός από το γεγονός ότι μερικά συστατικά μπορούν να προκαλέσουν δηλητηρίαση όταν καταποθούν, τα περισσότερα προϊόντα είναι πολύ εύφλεκτα και ιδιαίτερα βλαπτικά όταν έλθουν σε επαφή με τα μάτια.

Η χρήση του ‘’ασετόν’’
Τα σκευάσματα που χρησιμοποιούνται για την απομάκρυνση των βερνικιών από τα νύχια (‘’ασετόν’’), αποτελούνται κυρίως από την τοξική ουσία ακετόνη. Ενδέχεται, ακόμη, να περιέχουν και ακετονιτρίλιο, μια ουσία που όταν καταποθεί μετατρέπεται στον οργανισμό σε κυάνιο και ευθύνεται για θανάτους μικρών παιδιών σε ολόκληρο τον κόσμο. Επίσης, μπορεί να προκαλέσει ερεθισμό της μύτης, του λαιμού και των ματιών, πονοκεφάλους, ναυτία, διανοητική σύγχυση, εμετό και διαταραχή της έμμηνης ρύσης στις γυναίκες. Όταν, μάλιστα, η περιεκτικότητα των σκευασμάτων σε ακετονιτρίλιο είναι αυξημένη, τότε είναι αναγκαίο να διαθέτουν πώματα που δεν μπορούν να ανοιχθούν από μικρά παιδιά.

Τα σκληρυντικά των βερνικιών
Τα σκευάσματα για την σταθεροποίηση των βερνικιών (σκληρυντικά) περιέχουν συνήθως φορμαλδεΰδη (formaldehyde), που μπορεί να προκαλέσει σημαντική αλλεργική αντίδραση σε ορισμένα άτομα. Υπάρχουν, ακόμη, μελέτες που δείχνουν ότι πολλοί άνθρωποι μπορούν να ευαισθητοποιηθούν αλλεργικά και με άλλες ουσίες (toluene sulfonamide - formaldehyde resin), που αποτελούν συνηθισμένα συστατικά των προϊόντων σταθεροποίησης των βαφών στα νύχια. Αν κάποιος είναι αλλεργικός σε αυτά τα συστατικά, πρέπει να βεβαιωθεί ότι το σκεύασμα για τα νύχια δεν τα περιέχει στη σύνθεσή του.

Ο κόσμος των τεχνητών νυχιών
Τα τεχνητά νύχια, δηλαδή οι κατασκευές που χρησιμοποιούνται για την αύξηση του μήκους των φυσικών νυχιών, αποτελούνται κυρίως από διάφορα ακρυλικά μονομερή και πολυμερή (όπως είναι το ethyl methacrylate και το polymethylmethacrylate). Τα ακρυλικά αυτά συστατικά ενδέχεται να προκαλέσουν σε ορισμένα άτομα τοπικές αντιδράσεις, όπως κοκκίνισμα, πρήξιμο, πόνο, παραμόρφωση ή και θραύση των νυχιών, τοπική δερματίτιδα ή και σοβαρότερα προβλήματα, όπως ερεθισμός των ματιών και του δέρματος, απώλεια συνείδησης ή και σπανιότερα ασφυκτικά φαινόμενα.
Μια άλλη επικίνδυνη ουσία είναι το μεθακρυλικό οξύ (methacrylic acid - ΜΑΑ), το οποίο χρησιμοποιείται για τη συγκόλληση των τεχνητών νυχιών, που τοποθετούνται πάνω στα πραγματικά. Η συγκεκριμένη ουσία έχει προκαλέσει στο παρελθόν εγκαύματα στο δέρμα παιδιών, αλλά και σοβαρές δηλητηριάσεις από την κατάποσή του. Στην Ηνωμένες Πολιτείες, στα προϊόντα που περιέχουν παραπάνω από 5% μεθακρυλικό οξύ, είναι υποχρεωτικό να τοποθετούνται ειδικά πώματα, που δεν μπορούν να ανοιχθούν από μικρά παιδιά. Επίσης, μερικά σκευάσματα που χρησιμοποιούνται για την αποκόλληση τεχνητών νυχιών ή ανάγλυφων διακοσμητικών, περιέχουν ποσότητες κυανίου, μιας δηλητηριώδους ουσίας που στο παρελθόν προκάλεσε ακόμη και το θάνατο μικρών παιδιών που ήπιαν τις ουσίες από περιέργεια.

Τα γυαλιστικά των νυχιών
Το τολουένιο (toluene) είναι μια χημική ουσία που χρησιμοποιείται ως διαλύτης σε σκληρυντικά και κυρίως σε γυαλιστικά νυχιών. Όταν η συγκέντρωσή του σε κάποιο σκεύασμα είναι μεγαλύτερη από 50%, θεωρείται βλαπτικό για την υγεία του ανθρώπου, αφού μπορεί να προκαλέσει αδυναμία, αίσθημα κόπωσης, απώλεια μνήμης, ναυτία, απώλεια όρεξης, διαταραχές στην όραση και γενετικές ανωμαλίες σε έμβρυα. Επίσης, εκτός από το τολουένιο, τα γυαλιστικά νυχιών ενδέχεται να περιέχουν φορμαλδεΰδη και άλλες επικίνδυνες φθαλικές ενώσεις (DMP, DEP, ή DBP), που έχουν σχετιστεί με καρκινογένεση, γενετικές ανωμαλίες και ατελή ανάπτυξη των αναπαραγωγικών οργάνων. Η γνωστότερη από αυτές, μάλιστα, (Dibutyl phthalate – DPB) έχει απαγορευτεί στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης για χρήση σε καλλυντικά (Cosmetics Directive 76/768/EEC).

Οι κίνδυνοι για την υγεία
Τα προϊόντα περιποίησης νυχιών έλκουν τα παιδιά, εξαιτίας των εντυπωσιακών τους χρωμάτων και την έντονης οσμής τους. Οι επικίνδυνες ουσίες που αναφέρθηκαν παραπάνω επιτρέπεται σε μερικές χώρες να περιέχονται στα σχετικά σκευάσματα, επειδή θεωρείται ότι προκαλούν βλάβες μόνο όταν χρησιμοποιούνται με ανορθόδοξο τρόπο και κυρίως όταν καταπίνονται σκόπιμα ή μετά από ατύχημα. Πρέπει να τονιστεί ότι τα χημικά αυτά απορροφούνται εύκολα από το στόμα και τον εντερικό σωλήνα, εισέρχονται στον οργανισμό μέσω των πνευμόνων και έχουν τη δυνατότητα να διαπεράσουν τον πλακούντα και να φτάσουν ακόμη και στο έμβρυο.
Η απαγόρευση της χρήσης στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης συγκεκριμένων ουσιών στα βερνίκια (phthalates), οδήγησε και στην απομάκρυνσή τους από τα αντίστοιχα προϊόντα και σε πολλές άλλες ανεπτυγμένες χώρες. Αυτό, πάντως, δεν σημαίνει ότι οι επικίνδυνες ουσίες έχουν εξαφανιστεί από το εμπόριο και ιδίως από σκευάσματα χαμηλότατου κόστους, χωρίς αναλυτικές ετικέτες ή προερχόμενα από αναπτυσσόμενες χώρες.

Προφυλάξτε την υγεία σας
Τα ατομικά μέτρα προστασίας είναι απαραίτητα, αφού τα χιλιάδες καλλωπιστικά σκευάσματα κάθε είδους, για πρακτικούς λόγους, δεν είναι δυνατό να ελεγχθούν από τις αρχές καμίας χώρας, λόγω του τεράστιου αριθμού τους και της πολυπλοκότητας της σύστασής τους. Ο καλύτερος τρόπος προστασίας των παιδιών, και ιδίως των μικρότερων, από τις επικίνδυνες ουσίες είναι η προσεκτική τους φύλαξη σε ασφαλές μέρος. Οι έγκυες γυναίκες, οι οποίες πολύ συχνά αποφεύγουν τις βαφές μαλλιών ή άλλα καλλωπιστικά σκευάσματα, θα πρέπει αντίστοιχα να μη χρησιμοποιούν, ή να χρησιμοποιούν ελάχιστα, και τα προϊόντα περιποίησης νυχιών, ακριβώς λόγω της συσχέτισης ορισμένων συστατικών τους με ορισμένες ανωμαλίες στην ανάπτυξη των εμβρύων.
Τόσο τα επαγγελματικά σαλόνια περιποίησης νυχιών, όσο και κάθε γυναίκα ατομικά, θα πρέπει να χρησιμοποιεί επώνυμα προϊόντα που δεν περιέχουν ουσίες οι οποίες ελέγχονται για την επικινδυνότητά τους. Επίσης, οι χώροι βαφής, και ιδίως οι επαγγελματικοί, θα πρέπει να αερίζονται επαρκώς, ή να διαθέτουν ειδικά τραπέζια απορρόφησης ατμών, ώστε οι αναθυμιάσεις των ουσιών να φιλτράρονται και να μην καταλήγουν στους πνεύμονες των εργαζομένων ή των πελατών. Επιπλέον, όσο και αν αυτό φαίνεται δύσκολο στην εφαρμογή του, οι επαγγελματίες του χώρου θα πρέπει να χρησιμοποιούν γάντια μιας χρήσης, καθώς και ειδικές μάσκες για προστασία από τις αναθυμιάσεις των χημικών ουσιών, ενώ οι άδειες συσκευασίες και τα μαντηλάκια καθαρισμού, θα πρέπει να απορρίπτονται σε δοχεία απορριμάτων, τα οποία είναι απαραίτητο να αδειάζουν καθημερινά. Είναι σημαντικό να τονιστεί ότι όλοι οι καταναλωτές θα πρέπει να διαβάζουν προσεκτικά τις ετικέτες των σκευασμάτων, να λαμβάνουν όλα τα απαραίτητα μέτρα προστασίας και να αποφεύγουν τα ανώνυμα προϊόντα, καθώς και όσα κυκλοφορούν σε εξευτελιστικές τιμές στους πάγκους υπαίθριων αγορών.

Τελικά, πρέπει να χρησιμοποιούμε προϊόντα περιποίησης νυχιών;
Είναι παραπάνω από προφανές το γεγονός ότι κανένας δεν έχει το δικαίωμα να αποτρέπει τον κόσμο από τη χρήση προϊόντων περιποίησης νυχιών, από τη στιγμή μάλιστα που η συνήθεια αυτή ανάγεται στο απώτερο παρελθόν της ιστορίας του. Δεν παύει να είναι, όμως, απαραίτητη η επαρκής ενημέρωση του κοινού για τις πιθανές βλαπτικές επιδράσεις συγκεκριμένων χημικών ουσιών που περιέχονται στα διάφορα σκευάσματα, που θα πρέπει όχι μόνο να χρησιμοποιούνται αποκλειστικά για τον σκοπό για τον οποίο παρασκευάστηκαν, αλλά και να αποφεύγονται, εφόσον σχετίζονται με πρόκληση βλαβών στον ανθρώπινο οργανισμό.
Πέρα από το σημείο αυτό, η ευθύνη της ορθής χρήσης ανήκει σε κάθε άτομο ξεχωριστά, αφού, αποφεύγοντας τις επικίνδυνες ουσίες, βάζει ακόμη ένα μικρό λιθαράκι στο οικοδόμημα της διατήρησης του σημαντικότερου αγαθού που διαθέτει διαχρονικά ο άνθρωπος, που δεν είναι άλλο από την υγεία του.


Πηγή: Γιάννης Στεφανογιάννης © ''Χανιώτικα Νέα'', 3-6-2008

0 Σχόλια - Παρατηρήσεις:

Δημοσίευση σχολίου

Join The Team

top