Η μελαμίνη στο βρεφικό γάλα...


Η μελαμίνη είναι μια κρυσταλλική ουσία, η οποία απαντάται συνήθως με τη μορφή της λευκής σκόνη, που αποτελείται από άνθρακα, υδρογόνο και άζωτο [C3H6N6]. Αν και πρόκειται για μια ουσία που χρησιμοποιείται για ποικίλες εφαρμογές της καθημερινής ζωής, πρόσφατα απασχόλησε την ειδησεογραφία για την ανάμειξή της σε σκάνδαλο νοθείας γάλακτος, που οδήγησε στο θάνατο αθώα βρέφη.

Πότε ανακαλύφθηκε η μελαμίνη;
 

Η μελαμίνη ανακαλύφθηκε το 1930 και από τότε χρησιμοποιείται σε εκατοντάδες υλικά και αντικείμενα καθημερινής χρήσης, με γνωστότερα τα επίπεδα φύλλα που εφαρμόζονται στην ξυλουργική για την κατασκευή ραφιών, ντουλαπιών κλπ.


Πού χρησιμοποιείται συνήθως η μελαμίνη;
Εκτός από τα φύλλα ξυλουργικής, η μελαμίνη αποτελεί πρώτη ύλη στη βιομηχανία για να παρασκευαστούν πλαστικά, κόλλες, χρωστικές, μελάνια, άθραυστα πιάτα, ποτήρια και άλλα κουζινικά είδη, βερνίκια, προσθετικές ουσίες τσιμεντοκονιαμάτων, προϊόντα κατεργασίας δερμάτων, επιβραδυντές φλόγας, πλακάκια δαπέδου, καθώς και ένα ειδικό ηχομονωτικό υλικό που χρησιμοποιείται στην επένδυση των τοίχων των στούντιο ηχογραφήσεων, για την απορρόφηση των ηχητικών κυμάτων. Πολύ συχνά συνδυάζεται και με μια άλλη τοξική ουσία, τη φορμαλδεΰδη, στην παρασκευή ρητινών για διάφορες βιομηχανικές εφαρμογές. Επίσης, η κυρομαζίνη, ένα παράγωγο της μελαμίνης, χρησιμοποιείται ευρέως ως φυτοφάρμακο, ιδίως στην Κίνα.

Γιατί η μελαμίνη προστίθεται στο γάλα των μωρών;
Στην Κίνα, όπου εμφανίστηκε και η νοθεία, προστίθεται συχνά νερό στο γάλα από τους κτηνοτρόφους για να αυξηθεί ο όγκος του, ώστε να κερδίζουν περισσότερα χρήματα από την πώλησή του. Όταν, όμως, προστίθεται νερό και το γάλα γίνεται αραιότερο, η περιεκτικότητά του σε πρωτεΐνες (που έχουν ως βασικό συστατικό το άζωτο) μειώνεται. Οι εταιρείες που το αγοράζουν και το επεξεργάζονται περαιτέρω (μετατρέποντάς το σε βρεφικό γάλα στη μορφή σκόνης), έχουν ως κριτήριο αγοράς την περιεκτικότητά του σε πρωτεΐνες, γεγονός που ελέγχεται με εξέταση μέτρησης του αζώτου (μέθοδοι Kjeldahl και Dumas). Έτσι, η προσθήκη μελαμίνης, που είναι μια ουσία πολύ πλούσια σε άζωτο, διογκώνει πλασματικά την περιεκτικότητα του γάλακτος σε πρωτεΐνες, ‘’ξεγελώντας’’ τις τεχνικές και τα μηχανήματα μέτρησης του αζώτου, αυξάνοντας τα κέρδη των κτηνοτρόφων.

Είναι νόμιμη η προσθήκη της μελαμίνης;
Τόσο η Επιτροπή Τροφίμων της Παγκόσμιας Οργάνωσης Υγείας, όσο και οι σχετικοί νόμοι σε όλες τις χώρες του κόσμου, απαγορεύουν αυστηρά την προσθήκη μελαμίνης, σε οποιαδήποτε μορφή, στα γαλακτοκομικά προϊόντα, είτε πρόκειται για πλήρες γάλα ή σκόνη, είτε για γιαούρτια, τυριά, σοκολάτες, καραμέλες, ζαχαρωτά ή έτοιμα ροφήματα.

Έχει βρεθεί μελαμίνη σε άλλα προϊόντα;
Το 2007 βρέθηκε μελαμίνη σε συμπυκνωμένα παράγωγα σιταριού και ρυζιού που εξάγονται από την Κίνα και χρησιμοποιούνται στις Ηνωμένες Πολιτείες για την παρασκευή τροφών για κατοικίδια ζώα. Η νοθεία αυτή δεν άργησε να γίνει αντιληπτή, αφού εξαιτίας της πέθαναν από νεφρική ανεπάρκεια εκατοντάδες σκυλιά και γάτες. Τον τελευταίο μήνα, μελαμίνη έχει ανιχνευθεί σε διάφορες μάρκες βρεφικών γαλάτων σε σκόνη, σε μία μάρκα κατεψυγμένου επιδόρπιου γιαουρτιού και σε ένα τύπο έτοιμου καφέ με γάλα, τα οποία προέρχονται από την Κίνα.

Ποιες είναι οι συνέπειες στην υγεία της κατανάλωσης μελαμίνης;
Όπως έχει δειχθεί σε πειραματόζωα, η μελαμίνη μπορεί να προκαλέσει τη δημιουργία λίθων στους νεφρούς και την ουροδόχο κύστη. Οι λίθοι αυτοί φράζουν τα νεφρικά σωληνάρια και προκαλούν διαταραχές στην παραγωγή των ούρων, με πιθανή κατάληξη ακόμη τη νεφρική ανεπάρκεια ή και το θάνατο. Επίσης, υπάρχουν ισχυρές ενδείξεις ότι η κατανάλωση προϊόντων επιμολυσμένων με μελαμίνη, μπορεί να προκαλέσει καρκίνο στον άνθρωπο.

Πόσο επικίνδυνη είναι η μελαμίνη;
Σύμφωνα με τις διεθνείς προδιαγραφές σήμανσης των χημικών ουσιών, η μελαμίνη περιγράφεται ως: ‘’βλαβερή όταν καταποθεί, εισέλθει στον οργανισμό με την αναπνοή, ή απορροφηθεί από το δέρμα. Η χρόνια έκθεση μπορεί να προκαλέσει καρκίνο ή βλάβη στο αναπαραγωγικό σύστημα, καθώς και ερεθισμό των ματιών, του δέρματος και του αναπνευστικού συστήματος, ενώ η λήψη μεγάλης δόσης μπορεί να προκαλέσει τη δημιουργία λίθων στους νεφρούς και να οδηγήσει σε καρκίνο της ουροδόχου κύστης, νεφρική ανεπάρκεια ή και θάνατο’’.

Ποια είναι τα συμπτώματα δηλητηρίασης με μελαμίνη;
Τα κυριότερα συμπτώματα είναι η ευερεθιστότητα, η ελάττωση ή η εξαφάνιση των ούρων, η παρουσία αίματος στα ούρα, ο πόνος στην περιοχή των νεφρών και η αύξηση της πίεσης του αίματος.

Ποια είναι η θεραπεία για τους λίθους στους νεφρούς ή τη νεφρική ανεπάρκεια όσων κατανάλωσαν γάλα με μελαμίνη;
Υπάρχουν πολλοί τύποι θεραπείας, ανάλογα με τη σοβαρότητα των συμπτωμάτων. Η αντιμετώπιση περιλαμβάνει χορήγηση υγρών, αποκατάσταση της οξεοβασικής ισορροπίας, αιμοκάθαρση (τεχνητός νεφρός), ή και η χειρουργική αφαίρεση των λίθων από τους νεφρούς.

Τι συνέβη πρόσφατα στην Κίνα, με το διατροφικό σκάνδαλο του βρεφικού γάλακτος που επιμολύνθηκε με μελαμίνη;
Τον Σεπτέμβριο του 2008 πολλές εταιρείες στην Κίνα ενεπλάκησαν στο σκάνδαλο με το μολυσμένο με μελαμίνη βρεφικό γάλα. Σύμφωνα με επίσημα στοιχεία της Κινεζικής κυβέρνησης, τουλάχιστον 53.000 βρέφη δηλητηριάστηκαν με μελαμίνη, από τα οποία 12.800 οδηγήθηκαν στο νοσοκομείο και 4 οδηγήθηκαν στο θάνατο από νεφρική ανεπάρκεια. Πιστεύεται ότι τουλάχιστον 69 επιμολυσμένες μάρκες βρεφικού γάλακτος που παράγονται από 22 εταιρείες, κυκλοφόρησαν στην κινεζική αγορά. Για την ιστορία αναφέρεται ότι η Κίνα είναι ο μεγαλύτερος εξαγωγέας σκόνης μελαμίνης στον κόσμο, με ρυθμό αύξησης της παραγωγής που υπερβαίνει το 10% το χρόνο.

Πόσο κοστίζει η καθαρή μελαμίνη;
Η τιμή της καθαρής μελαμίνης αυτή τη στιγμή στην Κίνα ανέρχεται σε 11.000 γουάν (περίπου 1.100 ευρώ) ο τόνος, ποσό πολύ μεγάλο για το μέσο Κινέζο κτηνοτρόφο. Για το λόγο αυτό πιστεύεται ότι στη νοθεία χρησιμοποιήθηκε ακάθαρτη βιομηχανική σκόνη μελαμίνης, από αυτήν που κατασκευάζονται δεύτερης ποιότητας πλακάκια, βερνίκια, πιάτα, χρώματα και άλλα υλικά, η οποία έχει κόστος που δεν υπερβαίνει τα 700 γουάν, δηλαδή μόλις 70 ευρώ για ένα ολόκληρο τόνο, που μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τη νοθεία πολλών δεκάδων τόνων γάλακτος!

Υπάρχουν στην Ελλάδα προϊόντα γάλακτος ύποπτα για επιμόλυνση με μελαμίνη;
Στις 25 Σεπτεμβρίου η Ευρωπαϊκή Ένωση απαγόρευσε την εισαγωγή όλων των τύπων βρεφικού γάλακτος που προέρχονται από την Κίνα και συνέστησε στις χώρες-μέλη της να προβούν σε ειδικούς ελέγχους προς κάθε κατεύθυνση για την αντιμετώπιση του φαινομένου. Σύμφωνα με την ανακοίνωση του Ενιαίου Φορέα Ελέγχου Τροφίμων (ΕΦΕΤ), στην Ελλάδα δεν κυκλοφορούν προϊόντα γάλακτος προέλευσης Κίνας, που ενδεχομένως να έχουν επιμολυνθεί με μελαμίνη.

Πώς μπορούν να προστατευτούν οι καταναλωτές;
Θεωρητικά η εισαγωγή προϊόντων γάλακτος από την Κίνα, δυνητικά μολυσμένων, απαγορεύεται στην Ευρωπαϊκή Ένωση, επομένως και στην Ελλάδα. Επειδή, όμως, η νοθεία και η εμπορία εξευτελιστικού κόστους (και υπερβολικού κέρδους) προϊόντων δεν είναι καθόλου σπάνια στη χώρα μας, αλλά και επειδή οι έλεγχοι των κρατικών υπηρεσιών συχνότατα είναι ελλιπείς, καλό είναι να αποφεύγεται η κατανάλωση οποιουδήποτε τύπου, κινέζικης προέλευσης, τροφίμων στα οποία υπάρχει η υπόνοια ότι περιέχουν γάλα ή παράγωγά του!


Πηγή: Γιάννης Στεφανογιάννης © ''Χανιώτικα Νέα'', 13-9-2008

0 Σχόλια - Παρατηρήσεις:

Δημοσίευση σχολίου

Join The Team

top