Η ψώρα είναι μια ιδιαίτερα μεταδοτική νόσος που προκαλείται από ένα παρασιτικό έντομο, το οποίο ζει και αναπαράγεται στο δέρμα του ανθρώπου.

Εισαγωγή

Τις τελευταίες μέρες, συγκροτήματα σχολείων στον Πειραιά με επιβεβαιωμένα κρούσματα ψώρας παρέμειναν κλειστά, με σκοπό να αποτραπεί η εξάπλωση αυτής της ξεχασμένης νόσου. Η ψώρα αναπτύσσεται μετά από προσβολή κάποιου ατόμου από το άκαρι της ψώρας (Sarcoptes scabiei), ένα μικροσκοπικό αραχνοειδές έντομο, που προκαλεί έντονο κνησμό (ξύσιμο). Το έντομο αυτό παρασιτεί στον άνθρωπο εδώ και παραπάνω από 2.500 χρόνια, αφού υπάρχουν αναφορές για περιστατικά ψώρας σε πάπυρους της αρχαίας Αιγύπτου.

Τα θηλυκά έντομα φωλιάζουν κάτω από την επιφάνεια του δέρματος και εναποθέτουν τα αυγά τους. Τα αυγά επωάζονται και αναπτύσσονται στα χέρια, τα πόδια, στις σχισμές των δακτύλων, τους αγκώνες, στην περιοχή πάνω από τα γεννητικά όργανα ή γύρω από τις μασχάλες προκαλώντας έντονο κνησμό, ιδίως κατά τις βραδυνές ώρες, και στη συνέχεια εξάνθημα.


Στα μεγαλύτερα παιδιά το εξάνθημα εκδηλώνεται με πολλά μικρά εξογκώματα κάτω από το δέρμα, δίπλα στα όρια μιας κοκκινωπής περιοχής, που λέγεται φωλιά. Τα εξογκώματα αυτά είναι γεμάτα υγρό και συνοδεύονται από έντονο κνησμό. Στα βρέφη τα εξογκώματα είναι διάσπαρτα και μεμονωμένα, ενώ συχνά παρατηρούνται στα πέλματα και τις παλάμες. Το εξάνθημα αυτό, πάντως, σε πολλές περιπτώσεις είναι δύσκολο να διαγνωστεί, επειδή αφενός δημιουργούνται σκληρά λέπια (εφελκίδες) από το ξύσιμο και αφετέρου λόγω της ύπαρξης δευτερογενούς μόλυνσης της περιοχής από ακάθαρτα νύχια.

Τρόπος μετάδοσης
Τα δύο βασικότερα χαρακτηριστικά της νόσου είναι ότι προκαλεί υπερβολικό κνησμό και είναι εξαιρετικά μεταδοτική. Η ψώρα μεταδίδεται με άμεση δερματική ή σεξουαλική επαφή, ακόμη και με απλή χειραψία, αλλά και με άμεση επαφή με ρούχα, σεντόνια, πετσέτες που είχαν χρησιμοποιηθεί από άτομα με τη νόσο. Αν ένα μέλος μιας οικογένειας προσβληθεί από τη νόσο, θεωρείται σχεδόν απίθανο να μην ‘’κολλήσουν’’ και τα υπόλοιπα μέλη της. Ειδικά τα άτομα των οποίων το δέρμα περιέχει εφελκίδες, οι οποίες είναι γεμάτες ακάρεα της ψώρας, μπορούν πολύ εύκολα να τη μεταδώσουν. Η ψώρα είναι συχνότερη σε άτομα που έρχονται σε στενή καθημερινή επαφή μεταξύ τους και ειδικότερα σε μέρη όπως τα σχολεία, τα ιδρύματα, οι στρατώνες και οι φυλακές.

Τα σημεία εντόπισης
Η ψώρα μπορεί να εμφανιστεί σε οποιοδήποτε σημείο του σώματος, ακόμη και ανάμεσα στα δάκτυλα. Ειδικά στα μωρά δεν είναι σπάνια η εντόπιση στα πέλματα των ποδιών, στις παλάμες, το πρόσωπο, καθώς και το τριχωτό της κεφαλής. Στις γυναίκες το εξάνθημα είναι πιθανό να εμφανιστεί γύρω από το στήθος, ενώ στα ενήλικα άτομα και των δύο φύλων μπορούν να εντοπιστούν στις μασχάλες, τα γεννητικά όργανα, τα μπράτσα, τους καρπούς και τους γλουτούς.

Η εκδήλωση των συμπτωμάτων
Τα συμπτώματα εμφανίζονται 2-4 εβδομάδες μετά την πρώτη μόλυνση, ενώ σε περίπτωση που το άτομο ξαναμολυνθεί, τα πρώτα σημάδια εκδηλώνονται άμεσα, δηλαδή σε διάστημα 1-4 ημερών. Τα κυριότερα συμπτώματα είναι ο κνησμός (ξύσιμο) που εντείνεται τη νύχτα ή μετά από ένα ζεστό μπάνιο, το δερματικό εξάνθημα, το κόκκινο δέρμα γεμάτο φουσκάλες, καθώς και οι μικροραβδώσεις στην επιδερμίδα, κυρίως στα δάκτυλα και τα χέρια. Πρέπει να σημειωθεί ότι άτομα με εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα (ασθενείς με καρκίνο, AIDS, ή αυτοάνοσο νόσημα, μεταμοσχευμένοι κ.α.), εμφανίζουν πιο σοβαρή μορφή ψώρας.

Η διάγνωση της νόσου
Η διάγνωση της ψώρας γίνεται μετά από ειδικό δερματολόγο, μετά από λήψη ιατρικού ιστορικού, κλινική εξέταση ή και παρατήρηση προσβεβλημένων τμημάτων δέρματος στο μικροσκόπιο. Πολλές φορές, ακόμη, τα ακάρεα της ψώρας δημιουργούν χαρακτηριστικά ορατά ΄΄λαγούμια΄΄ στο δέρμα, σχήματος S ή ζιγκ-ζαγκ. Επίσης, θα πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στη διαφορική διάγνωση, δηλαδή στο διαχωρισμό από άλλες παθολογικές καταστάσεις με δερματικές εκδηλώσεις, όπως είναι η δερματίτιδα, η σύφιλη, οι αλλεργικές αντιδράσεις και η προσβολή από ψείρες ή ψύλλους.

Η θεραπεία
Αν κάποιο παιδί ξύνεται συνεχώς, θα πρέπει οι γονείς να επικοινωνήσουν με τον παιδίατρο ή το δερματόλογο, ώστε να ελεγχθεί η πιθανή παρουσία της νόσου. Η αντιμετώπιση της ψώρας θα πρέπει να ξεκινήσει αμέσως μετά την αρχική διάγνωση, ώστε να αποτραπεί η περαιτέρω εξάπλωση των παρασίτων και περιλαμβάνει επάλειψη ολόκληρου του σώματος με ειδική αντιψωριακή λοσιόν. Για να εκριζωθεί πλήρως όμως η νόσος, παιδίατροι και δερματολόγοι συστήνουν να υποβληθούν στην ίδια θεραπεία όλα τα μέλη της οικογένειας, ακόμη και αυτά που δεν έχουν παρουσιάσει συμπτώματα. Συνήθως μία θεραπεία είναι αρκετή, ίσως όμως χρειαστεί να επαναληφθεί.
Είναι αναγκαίο, επίσης, να πλυθούν σε υψηλή θερμοκρασία στο πλυντήριο όλα τα ρούχα, οι πετσέτες, τα σεντόνια κλπ. που έχει χρησιμοποιήσει ή έχει έλθει σε επαφή ο ασθενής, αφού θεωρείται ότι, έστω και σπάνια, μπορούν να μεταδώσουν τη νόσο. Η απολύμανση του δωματίου του προσβεβλημένου ατόμου ή του σχολείου ή του εργασιακού του χώρου δεν έχει νόημα, αφού το άκαρι ζει μόνο κάτω από το δέρμα του ανθρώπου. Επίσης, το προσβεβλημένο παιδί μετά την πρώτη θεραπεία, μπορεί να επιστρέψει στο σχολείο, χωρίς να κινδυνεύουν να μολυνθούν οι συμμαθητές του.

Η πρόληψη
Η ψώρα είναι εξαιρετικά μεταδοτική νόσος που δεν κάνει διάκριση σε καθαρές ή βρώμικες επιδερμίδες και τα συμπτώματά της δεν είναι πάντοτε εμφανή, αφού μπορεί να καλύπτονται από τα ρούχα. Επομένως, εφόσον δεν γνωρίζει κάποιος τα άτομα που πάσχουν, δεν είναι εύκολο να αποφύγει τη μετάδοση της νόσου. Για να προληφθεί η νόσος, πάντως, μπορούν να γίνουν τα εξής:
- αποφυγή της οποιασδήποτε επαφής με μολυσμένα άτομα, καθώς και με τα ρούχα ή τα κλινοσκεπάσματα που χρησιμοποιούν
- αναζήτηση δερματολόγου και έναρξη της θεραπείας σε κάθε περίπτωση δερματικής επαφής με άτομο που πάσχει, ακόμη και αν δεν έχον εμφανιστεί ακόμη συμπτώματα
Επίσης, για να προληφθούν οι μολύνσεις που μπορεί να προκληθούν στο εξάνθημα, θα πρέπει οι γονείς να κόβουν τα νύχια του παιδιού κοντά και να το προτρέπουν να πλένει συχνά τα χέρια του.

Επίλογος
Υπολογίζεται ότι σε ολόκληρο τον κόσμο εμφανίζονται κάθε χρόνο περισσότερα από 300 εκατομμύρια περιστατικά ψώρας, ενώ κανένας, ανεξάρτητα από φυλή, οικονομική κατάσταση, κοινωνική τάξη, ηλικία ή συνθήκες προσωπικής καθαριότητας δεν είναι άτρωτος. Η νόσος αν και για πολλά χρόνια είχε σταματήσει να ακούγεται, ξαναμπαίνει στη ζωή των σημερινών κοινωνιών και ιδίως σε ένα από τους πιο ευαίσθητους χώρους, που είναι τα σχολεία.
Η ψώρα παραμένει μια επικίνδυνη, υψηλά μεταδοτική, δερματική νόσος, που μπορεί να αντιμετωπιστεί με επιτυχία εφόσον υπάρξει γρήγορη προσφυγή σε παιδίατρο ή δερματολόγο και άμεση έναρξη της κατάλληλης θεραπείας. Στα χέρια όλων μας, δηλαδή, βρίσκεται η γρήγορη επιστροφή της ψώρας στα σκονισμένα χρονοντούλαπα της ιατρικής ιστορίας….


Πηγή: Γιάννης Στεφανογιάννης © ''Χανιώτικα Νέα'', 18-3-2010

17 Σχόλια - Παρατηρήσεις :

Ανώνυμος είπε...

Καλημέρα.Έχω εμφανίσει στην κοιλιά μου κάποια σημαδάκια (δήγματα) και μόλις άρχισα να τα ξύνω ειδα πως ηταν κατι ζωντανο.μικρα πλασματακια που προσφυονταν στις ριζες των τριχων μου.Διαβασα ομως πως τα ακαρεα της ψωρας δεν ειναι εμφανη στο ανθρωπινο ματι.ΑΛηθευει αυτο σιγουρα?

Stefanogiannis είπε...

Στα συγγράμματα αναφέρονται τα ακάρεα ως ΄΄μικροσκοπικά΄΄. Αν κάποιες φορές είναι ορατά στο ανθρώπινο μάτι, αυτό μπορεί να σας το πει μόνο κάποιος ειδικός δερματολόγος, ο οποίος και θα διαγνώσει το πρόβλημά σας.

Ανώνυμος είπε...

εχω μολυνθει με ψωρα, εχει γίνει απο δερματολογο η διαγνωση, εχω ακολουθήσει θεραπεια ( επαλειψη με παρασιτοκτονο λοσιον για 3 βραδια και επαναληψη της θεραπειας μετά απο 7 ημερες ), αλλα μετα απο την δευτερη επανάληψη εμφανισα τα συμπτωματα μετά απο 3 μερες, επαναλαβα την θεραπεία αμέσως, εφυγαν αλλά μετα απο 2 μερες εμφανίστηκαν παλι.Είμαι τρομερά σχολαστική με την καθαριότητα. είναι δυνατόν να μην έχω ιαθεί πλήρως?

Stefanogiannis είπε...

Αγσπητή φίλη, δεν είμαι δερματολόγος, αλλά και να ήμουν δεν θα μπορούσα να κάνω εξ αποστάσεως διάγνωση. Μάλλον θα πρέπει να ρωτήσετε κάποιον ειδικό δερματολόγο, ο οποίος θα σας εξετάσει και θα δει στο μικροσκόπιο αν υπάρχουν στο δέρμα σας ακάρεα.

Ανώνυμος είπε...

Να είστε προσεκτικοί όσοι ταξιδεύετε συχνά με καράβι! Πού κάθεστε τι αγγίζετε..Να πλένετε συχνά τα χέρια σας..

Ανώνυμος είπε...

Πήγα σήμερα σε δερματολόγο για κάποια σπυράκια που έχω στις μασχάλες μου και στο εσωτερικό των μπράτσων μου... Ντράπηκα όμως να του πω πως εκτός από εκεί, έχω πού και πού σπυράκια και φαγούρα και στην περιοχή των γεννητικών οργάνων... Βλέπετε, είμαι 20 χρονών κοπέλα... πού να το πω; ντρέπομαι πολύ! λέτε να είναι ψώρα; πέρασε από το μυαλό του, αλλά μου είπε πως αφού έχω και ακμή που οφείλεται σε ορμονικό πρόβλημα, καθώς και μόλυνση από σταφυλόκοκκο, τότε ό,τι σπυράκια εμφανίζω, οφείλονται σ'αυτό και πως αν δεν πάω σε ενδοκρινολόγο να μου δώσει αγωγή για τις ορμόνες, μια ζωή θα είμαι έτσι! τι έχετε να πείτε;;; ανησυχώ, αλλά ντρέπομαι πολύ να μιλήσω στον οποιονδήποτε!

Stefanogiannis είπε...

Δυστυχώς κανείς δεν μπορεί να σας κάνει διάγνωση από το διαδίκτυο! Θα έπρεπε να δείξετε όλα τα σημεία με σπυράκια στο γιατρό, χωρίς ντροπή, ή να το πραγματοποιήσετε άμεσα, ώστε να διαγνωσθεί το πρόβλημά σας!

Ανώνυμος είπε...

Παιδια κατι σαν καρουμπαλα κατω απο τα μαλλια εχω....μπορει να ειναι ψωρα???αλλου δν εχω δει κατι ????

Stefanogiannis είπε...

Θα πρέπει να ρωτήσετε ΜΟΝΟ ειδικό δερματολόγο. Μην ψάχνετε διαγνωσεις εξ αποστάσεως...

Ανώνυμος είπε...

που μπορω να κανω εξετασεισ για ψωρα εκτος απο το Συγγρος?

Stefanogiannis είπε...

Όλοι οι δερματολόγοι μπορούν να σας βοηθήσουν, καθόσον είναι θέμα της αρμοδιότητάς τους.

Ανώνυμος είπε...

paidia mia erwtisi ektos apo ta dermatika an koloisis psora exeis enoxleisis i ponous sto soma sou?

Stefanogiannis είπε...

Δείτε παραπάνω στο άρθρο: ''η εκδήλωση των συμπτωμάτων''...

Ανώνυμος είπε...

Επίσης εκτός από τους δερματολόγους που κάθε αλλεργία την λένε ψώρα όπως στη δική μου περίπτωση που τελικά έχω ατοπική δερματίτιδα λόγω ακάρεων που είμαι αλλεργική αν δείτε οτι επιμένει να απευθυνθείτε σε έναν αλλεργιολόγο-πνευμονολόγο που είναι πιο ειδικοί.

Ανώνυμος είπε...

An se mia peiptosi exei teleiosei i therapei kai vazo kapoia alifi pou mou edwse o dermatologos iparxei periptosi na min egine kati sosta ? an nai pos tha ta katalabo giati mou emeinas kapoia spirakia kai giauto vazw tin alifi.

Ανώνυμος είπε...

Κατα την διάρκεια της ημέρας υπάρχουν τσιμπίματα δευτερολέπτων είναι κακό αυτό ?Αν βάζεις αλλοιφή για σπυράκια (μετα απο την θεραπεία) πως καταλαβαίνεις ότι πρεπει να ξανα γίνει η θεραπεία ?

Stefanogiannis είπε...

To θέμα είναι εξατομικευμένο και μπορεί να το λύσει μόνο ο δερματολόγος σας.

Δημοσίευση σχολίου