Η επανεμφάνιση της ιλαράς


 
Η ιλαρά είναι μια από τις πιο επικίνδυνες και μεταδοτικές παιδικές ασθένειες.

Μια σοβαρή νόσος
Ενώ η ιλαρά θεωρείται ότι έχει εξαλειφθεί από τη χώρα μας, το πρώτο εξάμηνο του 2010 διαγνώστηκαν παραπάνω από 70 περιστατικά (τα περισσότερα σε παιδιά μεταναστών), τα οποία προέρχονται από τη γειτονική Βουλγαρία, όπου υπάρχει σε εξέλιξη μεγάλη επιδημία της νόσου, κυρίως σε μετακινούμενους πληθυσμούς τσιγγάνων. Γενικά, σε χώρες που δεν εφαρμόζεται συστηματικός εμβολιασμός, παρατηρούνται επιδημίες ιλαράς κάθε 2-4 χρόνια.

Η ιλαρά αποτελεί μια από τις βασικότερες αιτίες θανάτου μικρών παιδιών στον κόσμο, παρά το γεγονός ότι έχει ανακαλυφθεί εδώ και 40 χρόνια φθηνό, ασφαλές και αποτελεσματικό εμβόλιο. Η νόσος, που προσβάλλει ακόμη και ενήλικες και μάλιστα με σοβαρότερη μορφή, προκαλείται από τον ομώνυμο ιό και είναι εξαιρετικά μεταδοτική. Οι επιπλοκές της, που είναι συχνές και επικίνδυνες, προκαλούν στις τρίτες χώρες το θάνατο του 10-20% των παιδιών που προσβάλλονται, ενώ στις ανεπτυγμένες χώρες τα ποσοστά είναι πολύ μικρότερα.


Τα συμπτώματα
Τα αρχικά συμπτώματα εμφανίζονται 8-12 μέρες μετά τη μόλυνση του παιδιού από τον ιό. Την 1η και τη 2η μέρα μετά την επαφή με άτομο που νοσεί, το παιδί παρουσιάζει πυρετό, αδυναμία, καταβολή, κόκκινα μάτια, διογκωμένους αδένες, ξηρό βήχα και μερικές φορές διάρροια. Την 3η μέρα ο πυρετός υποχωρεί και εμφανίζονται μικρές λευκές κηλίδες στο εσωτερικό του στόματος. Από την 4η μέχρι την 5η μέρα εμφανίζεται εξάνθημα στο δέρμα και ο πυρετός επανεμφανίζεται. Το εξάνθημα εξαπλώνεται από το μέτωπο και πίσω από τα αυτιά σε ολόκληρο το σώμα, με τη μορφή μικρών κόκκινων κηλίδων που εξέχουν ελαφρά. Την 6η μέρα το εξάνθημα αρχίζει να υποχωρεί με γρήγορους ρυθμούς (αφήνοντας συχνά ένα μικρό ξεφλούδισμα στο δέρμα), ενώ την 7η ημέρα όλα τα συμπτώματα έχουν υποχωρήσει.
Επίσης, μερικά παιδιά παραπονιούνται ότι τα ενοχλεί το φως (φωτοφοβία), οπότε καλό είναι να παραμένουν σε χώρο με χαμηλό φωτισμό. Αν και το σύμπτωμα αυτό δεν είναι ανησυχητικό, θα πρέπει να ενημερώνεται άμεσα ο παιδίατρος, ώστε να αποκλειστεί η σπάνια περίπτωση παρουσίας μηνιγγίτιδας, η οποία μπορεί να προκαλέσει το ίδιο πρόβλημα.

Οι τρόποι μετάδοσης
Η ιλαρά μεταδίδεται μέσω σταγονιδίων από τη μύτη ή το στόμα του ασθενούς. Πρέπει να σημειωθεί ότι η νόσος μεταδίδεται από τις τελευταίες 4-5 μέρες πριν την εμφάνιση του εξανθήματος, μέχρι και 4-5 μέρες μετά την εξάπλωσή του.

Η διάγνωση
Τις πρώτες ημέρες της ασθένειας, το άρρωστο άτομο δίνει την εικόνα κοινού κρυολογήματος, γι’ αυτό χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή στη διάγνωση, που γίνεται με λήψη ιστορικού και κλινική εξέταση από παιδίατρο, ενώ σπάνια χρειάζονται εξειδικευμένες εργαστηριακές εξετάσεις (μοριακή ανίχνευση του ιού και των αντισωμάτων του). Σε υποψία, πάντως, παρουσίας κάποιων από τα συμπτώματα της νόσου, οι γονείς θα πρέπει να επικοινωνούν άμεσα με τον παιδίατρο.

Οι πιθανές επιπλοκές
Το πρώτο διάστημα μετά την εκδήλωση της νόσου, το ανοσοποιητικό σύστημα του παιδιού είναι εξασθενημένο, με αποτέλεσμα μια απλή ίωση ή μία διάρροια να απειλήσει ακόμη και τη ζωή του, ιδίως στις αναπτυσσόμενες χώρες, όπου τα υγειονομικά συστήματα είναι ανεπαρκή ή και εντελώς ανύπαρκτα. Η ιλαρά μπορεί να προκαλέσει αρκετές ήπιες ή σοβαρότερες επιπλοκές, όπως πνευμονία, βρογχίτιδα, ωτίτιδα, θρομβοπενία, εντερίτιδα και σπανιότερα μυοκαρδίτιδα, θρομβοφλεβίτιδα ή εγκεφαλίτιδα (λοίμωξη του εγκεφάλου). Επίσης, μπορεί να προκαλέσει σε εγκύους αποβολή, πρόωρο τοκετό και γέννηση ελλιποβαρούς εμβρύου.

Η θεραπεία
Δεν υπάρχει ειδική θεραπεία για την ιλαρά, αλλά η αντιμετώπισή της γίνεται με βάση τα παρατηρούμενα συμπτώματα. Το εξάνθημα της νόσου διαρκεί συνήθως 7-9 μέρες και ο άρρωστος αναρρώνει πλήρως μετά από 2-3 εβδομάδες. Στο διάστημα αυτό θα πρέπει να προστατευθεί από εξωτερικούς βλαπτικούς παράγοντες, όπως είναι οι βακτηριακές λοιμώξεις. Επίσης, οι γιατροί έχουν τη δυνατότητα να χορηγήσουν αντιβιοτικά για λοιμώξεις που προκαλούνται από μικρόβια, αντιπυρετικά για τον πυρετό, καθώς και έτοιμα αντισώματα (γ-σφαιρίνη) ενίσχυσης του ανοσοποιητικού συστήματος ευπαθών οργανισμών. Επειδή, πάντως, η νόσος είναι ιδιαίτερα μεταδοτική, μπορεί να προσβληθεί ακόμη και το 90% των ατόμων που έρχονται σε επαφή με τον ασθενή και δεν έχουν εμβολιαστεί, γι’ αυτό και θα πρέπει να λαμβάνονται οι απαραίτητες προφυλάξεις.
Όσα άτομα προσβάλλονται από ιλαρά, θα πρέπει να καταναλώνουν πολλά υγρά, να ξεκουράζονται αρκετές ώρες και να αποφεύγουν το διάβασμα και την τηλεόραση, λόγω της ευαισθησίας που προκαλεί στα μάτια η νόσος.

Πρόληψη - εμβολιασμός
Η πρόληψη της μόλυνσης από ιλαρά γίνεται με το τριπλό εμβόλιο MMR (καλύπτει ιλαρά, παρωτίτιδα και ερυθρά), το οποίο μπορεί να προφυλάξει το παιδί εφ’ όρου ζωής. Το εμβόλιο χορηγείται δωρεάν σε δύο δόσεις (η πρώτη σε ηλικία 15-16 μηνών και η δεύτερη σε ηλικία 4-5 ετών) και περιλαμβάνεται στο πρόγραμμα εθνικού εμβολιασμού.

Μια ξεχασμένη νόσος
Η ιλαρά έχει εξαλειφθεί από τις ανεπτυγμένες χώρες, λόγω των εκτεταμένων προγραμμάτων εμβολιασμού. Στις υπανάπτυκτες, όμως, χώρες πεθαίνουν κάθε μέρα από τη νόσο παραπάνω από 450 άνθρωποι, κυρίως παιδιά, παρά το γεγονός ότι για να εμβολιαστεί ένα άτομο χρειάζεται λιγότερο από 1 δολάριο! Αξίζει να σημειωθεί ότι η UNICEF την περασμένη χρονιά χορήγησε δωρεάν σε τρίτες χώρες 180 εκατομμύρια εμβόλια, στην προσπάθειά της να αποτρέψει την εξάπλωση της νόσου.

Επίλογος
Παρά το γεγονός ότι οι εμβολιασμοί για την ιλαρά έχουν ξεκινήσει από τα τέλη της δεκαετίας του 1960, η νόσος δεν έχει εκλείψει ακόμη από τον κόσμο, αφού η αντιμετώπισή της σε τρίτες κυρίως χώρες, για διάφορους λόγους, δεν έχει τα αναμενόμενα αποτελέσματα. Έτσι, αν και οι προσπάθειες των υγειονομικών υπηρεσιών πολλών χωρών είναι εντατικές, η αθρόα μετακίνηση πληθυσμών από χώρες με ελλιπή προγράμματα εμβολιασμών, έχει ως αποτέλεσμα την επανεμφάνισή της σε διάφορα κράτη, συμπεριλαμβανομένης και της Ελλάδας.
Η ιλαρά, επομένως, παραμένει ακόμη και στις μέρες μας μια επικίνδυνη νόσος, που απειλεί περισσότερο τα παιδιά, η οποία για να εκριζωθεί οριστικά θα πρέπει να υπάρξει εγρήγορση και αρμονική συνεργασία μεταξύ των πολιτών και των αρμόδιων υγειονομικών υπηρεσιών κάθε χώρας.
Πηγή: Γιάννης Στεφανογιάννης © ''Χανιώτικα Νέα'', 19-7-2010

0 Σχόλια - Παρατηρήσεις:

Δημοσίευση σχολίου

Join The Team

top