Η ψωρίαση


Η ψωρίαση είναι μια μη μεταδοτική δερματική πάθηση, που προσβάλλει περίπου 2-3% του πληθυσμού.

Γενικά στοιχεία
            Η ψωρίαση (από την ελληνική λέξη ψώρυ που σημαίνει λέπι) είναι μια φλεγμονώδης δερματική πάθηση, που έχει ως βασικό χαρακτηριστικό γνώρισμα τις κόκκινες πλάκες σε διάφορα μέρη του σώματος, οι οποίες ενδέχεται να καλύπτονται από αργυρόχροα λέπια.  Η ασθένεια φαίνεται να έχει κληρονομική βάση, αφού στο 30% των περιπτώσεων υπάρχει οικογενειακό ιστορικό.  Πρόκειται για μια χρόνια ασθένεια, που οφείλεται σε διαταραχή του ανοσοποιητικού συστήματος και παρουσιάζει χρονικές περιόδους εξάρσεων και υφέσεων. 

Μια παλιά ασθένεια
Η ψωρίαση είναι ασθένεια που υπάρχει εδώ και αιώνες, αφού τυπικά χαρακτηριστικά της εντοπίστηκαν σε μουμιοποιημένα σώματα, τα οποία χρονολογούνται από την αρχή της Χριστιανικής εποχής.  Αξίζει να σημειωθεί ότι για εκατοντάδες χρόνια, η ψωρίαση συγχεόταν με τη λέπρα, γεγονός το οποίο είχε ως αποτέλεσμα πολλά από τα άτομα που έπασχαν από ψωρίαση να καταδικάζονται σε εξορία κατά το Μεσαίωνα.  Αν και η νόσος περιγράφηκε για πρώτη φορά αναλυτικά στις αρχές του 19ου αιώνα, και από τότε οι ερευνητές προσπαθούσαν να ανακαλύψουν τα αίτια που την προκαλούσαν, μόλις τη δεκαετία του 1990 αποδείχθηκε ότι η ψωρίαση είναι μια αυτοάνοση ασθένεια.

H δομή του ρεύματος
Το δέρμα είναι το μεγαλύτερο όργανο του σώματος και αποτελείται από την εξωτερική στιβάδα, την επιδερμίδα, το χόριο και την υποδερμίδα.  Η επιδερμίδα αποτελείται κυρίως από κερατινοκύτταρα, τα οποία σχηματίζουν την κεράτινη στιβάδα που προστατεύει το δέρμα.  Σε φυσιολογικές συνθήκες, τα κύτταρα του δέρματος κάθε ανθρώπου ολοκληρώνουν τον κύκλο ζωής τους σε 21-28 μέρες.  Στην περίπτωση της ψωρίασης η επιδερμίδα ανανεώνεται υπερβολικά γρήγορα (τέσσερις με έξι φορές πιο γρήγορα, συγκριτικά με το υγιές δέρμα).  Ο μη φυσιολογικός πολλαπλασιασμός των κερατινοκυττάρων της επιδερμίδας οδηγεί στην παραγωγή κακής ποιότητας κερατίνης, με αποτέλεσμα την παραγωγή λεπιών.  Στο δέρμα, ακόμη, που έχει προσβληθεί από ψωρίαση, υπάρχει συγκέντρωση φλεγμονωδών κυττάρων στο χόριο, τα οποία προκαλούν διαστολή των αιμοφόρων αγγείων, γι’ αυτό και οι ψωριασικές βλάβες έχουν κόκκινο χρώμα.

Συχνότητα εμφάνισης
            Η ψωρίαση εμφανίζεται με την ίδια συχνότητα στους άνδρες και στις γυναίκες. Μπορεί να παρουσιαστεί σε οποιαδήποτε ηλικία, ωστόσο είναι συχνότερη μεταξύ 20-35 ετών.  Πιο συχνά, πάντως, εμφανίζεται στο τέλος της εφηβείας, γύρω στα είκοσι έτη, ενώ η δεύτερη μεγαλύτερη συχνότητα εμφάνισης παρατηρείται γύρω στα πενήντα έτη.  Ορισμένες πληθυσμιακές ομάδες, όμως, όπως είναι οι αυτόχθονες Αμερικανοί των Άνδεων και οι Εσκιμώοι, δεν προσβάλλονται από την ψωρίαση, γεγονός που ενδεχομένως οφείλεται σε γενετικές διαφορές, σε συνδυασμό με αδιευκρίνιστους περιβαλλοντικούς παράγοντες.

Χαρακτηριστικά σημάδια
            Μερικά από τα δερματικά σημάδια που ενδέχεται να υποδηλώνουν την παρουσία ψωρίασης είναι τα λέπια, η πάχυνση ή οι ρωγμές του δέρματος, οι κοκκινίλες (φλεγμονές) και ο κνησμός (φαγούρα, που εμφανίζεται στο 60% των περιπτώσεων).  Υπάρχουν, βέβαια, και άλλες δερματικές παθήσεις με παρόμοιες εκδηλώσεις, όπως είναι το έκζεμα στο σώμα και η πιτυρίαση στο κεφάλι, γι΄ αυτό και ο ειδικός δερματολόγος είναι ο μόνος αρμόδιος για τη διάγνωση της νόσου.  Σε απλά περιστατικά η νόσος εντοπίζεται σε ένα-δύο σημεία, ενώ σε σοβαρότερα μπορεί να καλύπτει ακόμη και ολόκληρο το σώμα.

Οι μορφές της ψωρίασης
            Ανάλογα με το σημείο του σώματος που εμφανίζεται, η ψωρίαση έχει διάφορες μορφές.  Η πιο συχνή είναι η κοινή ψωρίαση που εμφανίζεται στο 85% των ασθενών και χαρακτηρίζεται από ερυθρές βλάβες που εντοπίζονται περισσότερο στους αγκώνες, στο τριχωτό της κεφαλής και στα γόνατα.  Υπάρχει, ακόμη, και η ψωριασική αρθρίτιδα (αυτοάνοση, φλεγμονώδης πάθηση με πόνους στις αρθρώσεις), η σταγονοειδής (συχνότερη στα παιδιά με πολυάριθμες μικρές βλάβες), η φλυκταινώδης (κόκκινες φουσκάλες με πύο, συνήθως στις παλάμες ή τα πέλματα) και η ανάστροφη ψωρίαση (εμφανίζεται στις πτυχές του σώματος, με κόκκινες βλάβες, χωρίς λέπια). 
Ορισμένες μορφές ψωρίασης είναι πιο σοβαρές και παρουσιάζουν ιδιαίτερη ανθεκτικότητα στη θεραπεία.  Πρόκειται για τη φλυκταινώδη και την ερυθροδερμική ψωρίαση, καθώς και την ψωριασική αρθρίτιδα. Σε όλες τις περιπτώσεις, πάντως, θα πρέπει να λαμβάνεται φαρμακευτική αγωγή με ιδιαίτερη προσοχή και μόνο υπό την καθοδήγηση δερματολόγου. 

Θεραπευτική αντιμετώπιση
Η ψωρίαση δεν είναι απειλητική για τη ζωή και ο κύριος στόχος της θεραπείας είναι η βελτίωση της ποιότητας ζωής του ασθενούς.  Αν και πρόκειται για μια χρόνια πάθηση που δεν έχει μόνιμη θεραπεία, υπάρχουν σήμερα αποτελεσματικές και καλά ανεκτές ιατρικές επιλογές, που μπορούν να ανακουφίσουν σε ικανοποιητικό βαθμό τα συμπτώματα της νόσου.  
Η κατάλληλη θεραπεία, που δίνεται σύμφωνα με τις υποδείξεις του ειδικού δερματολόγου, μπορεί να βελτιώσει σημαντικά τα συμπτώματα της ψωρίασης ακόμη και 1-2 εβδομάδες από τη χορήγησή της και να οδηγήσει σε μεγάλες περιόδους ύφεσης της νόσου, χωρίς δερματολογικές ή άλλες εκδηλώσεις.  Οι ήπιες μορφές της νόσου αντιμετωπίζονται αποτελεσματικά με φάρμακα που χορηγούνται σε μορφή κρέμας, αλοιφής, διαλύματος, σαμπουάν ή τζελ, ενώ σπανιότερα απαιτείται η χορήγηση αντιμυκητιασικών, αντιβιοτικών ή άλλων σκευασμάτων.  Σε σοβαρότερες περιπτώσεις προσβολής μεγάλης επιφάνειας του σώματος, ή όταν αποτυγχάνουν οι τοπικές θεραπείες, μπορούν να χορηγηθούν χάπια, σιρόπια, ενέσεις, ενδοφλέβιοι οροί, ή ακόμη και να εφαρμοστεί φωτοθεραπεία, που περιλαμβάνει ακτινοβόληση με υπεριώδη ακτινοβολία Α (UVΑ). 
Τα παιδιά, ειδικότερα, θα πρέπει να εξετάζονται από ιατρό και να υποβάλλονται σε θεραπεία σε πρώιμο στάδιο. Η απαρέγκλιτη τήρηση των συμβουλών του δερματολόγου και η τακτική εφαρμογή των συνταγογραφημένων κρεμών, θα πρέπει να γίνεται μέχρι την ολοκληρωτική εξαφάνιση των ψωριασικών πλακών από το σώμα τους.

Παράγοντες επιδείνωσης
            Η ψωρίαση μπορεί να επιδεινωθεί και να εμφανίσει έξαρση σε πιθανές λοιμώξεις ή τραυματισμούς του δέρματος, άγχους, παχυσαρκίας, υπερβολικής κατανάλωσης αλκοόλ, καπνίσματος, χαμηλής θερμοκρασίας περιβάλλοντος, λήψης ορισμένων φαρμάκων, όπως π.χ. λίθιο και αντιυπερτασικά (β-αναστολείς) και γενικότερα εξασθένησης του ανοσοποιητικού συστήματος.  Πρέπει, πάντως, να σημειωθεί ότι κάθε ασθενής με ψωρίαση επηρεάζεται από διαφορετικούς παράγοντες, τους οποίους και θα πρέπει να αποφεύγει, ενώ το ένα τρίτο περίπου των ασθενών παρουσιάζει εξάρσεις μετά από περίοδο έντονου άγχους ή ψυχολογικής πίεσης. 

Οδηγίες αντιμετώπισης
            Μερικές οδηγίες που μπορεί να βοηθήσουν στην καλύτερη αντιμετώπιση των συμπτωμάτων της ψωρίασης είναι:
  • Τηρείτε πιστά τις οδηγίες του δερματολόγου σας και μην παραλείπετε για κανένα λόγο τις δόσεις της θεραπείας σας
  • Περιορίστε ή αποφύγετε τους παράγοντες που προκαλούν έξαρση της νόσου
  • Συζητήστε με το δερματολόγο σας το αποτέλεσμα της θεραπείας, αναφέροντας πιθανές ανεπιθύμητες ενέργειες, ώστε να αντιμετωπιστεί η ψωρίαση με τον καλύτερο δυνατό τρόπο

Επίλογος
Τα τελευταία χρόνια, έχουν ανακαλυφθεί αξιόλογα βιοτεχνολογικά φάρμακα, που ανοίγουν μια νέα εποχή για τους ασθενείς με ψωρίαση, προσφέροντας μακροχρόνιο έλεγχο της νόσου και σημαντική βελτίωση των συμπτωμάτων της.  Μπορεί η νόσος να μην έχει μόνιμη θεραπεία, αλλά η καλή ενημέρωση των ασθενών, η αποφυγή των παραγόντων που την επιδεινώνουν, η πιστή τήρηση των οδηγιών του δερματολόγου και κυρίως η επιμονή και η υπομονή στην αντιμετώπισή της, μπορούν να προσφέρουν μια πολύ καλή καθημερινή ποιότητα ζωής.
 
Πηγή: Γιάννης Στεφανογιάννης, ''Χανιώτικα Νέα'' 18-3-2011 [Το άρθρο όπως δημοσιεύθηκε μπορείτε να το δείτε εδώ]

0 Σχόλια - Παρατηρήσεις:

Δημοσίευση σχολίου

Join The Team

top